ચંદીગઢ: કેન્દ્રની ભાજપ સરકારે પંજાબ યુનિવર્સિટીની સેનેટને અચાનક વિસર્જન કરવાનું જાહેરનામું બહાર પાડ્યા બાદ પંજાબમાં રાજકીય વાવાઝોડું ઊભું થયું છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) અને તેની વિદ્યાર્થી પાંખ ASAP ના હજારો વિદ્યાર્થીઓ ચંદીગઢની શેરીઓમાં ઉતરી આવ્યા અને જોરદાર પ્રદર્શન કર્યું.
આ મુદ્દો હવે માત્ર શૈક્ષણિક સંસ્થા માટે જ નહીં પરંતુ પંજાબના સાંસ્કૃતિક વારસા અને સ્વાયત્તતાની લડાઈ બની ગયો છે. મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે પંજાબ સરકાર આ નિર્ણય સામે દરેક કાયદાકીય માર્ગ અપનાવશે.
પંજાબ યુનિવર્સિટી, જે 1882 થી પંજાબનું શૈક્ષણિક હબ છે. તેની સેનેટ અને સિન્ડિકેટને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 31મી 2025 ના રોજ તાત્કાલિક અસરથી વિસર્જન કરવામાં આવ્યું હતું. AAPનો આરોપ છે કે આ નિર્ણય કોઈપણ પૂર્વ સૂચના વિના લેવામાં આવ્યો હતો અને તેનો હેતુ પંજાબની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થા પર ભાજપનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવાનો છે. વિરોધ પક્ષો અને ખેડૂત સંગઠનોએ પણ તેને પંજાબ વિરોધી ષડયંત્ર ગણાવ્યું છે.
મુખ્ય પ્રધાન ભગવંત માને ટ્વીટ કર્યું, “અમે પંજાબ યુનિવર્સિટી સેનેટને ભંગ કરીને પંજાબની ભાગીદારીને ખતમ કરવાનું સહન નહીં કરીએ. આ સ્પષ્ટ વિશ્વાસઘાત છે.” તેમણે જાહેરાત કરી કે પંજાબ સરકાર હાઈકોર્ટમાં પડકારશે અને દેશના વરિષ્ઠ વકીલોની એક ટીમ બનાવવામાં આવશે. આ સિવાય AAPનું પ્રતિનિધિમંડળ રાજ્યપાલને મળશે અને એક મેમોરેન્ડમ આપશે.
મંગળવારે, ASAP વિદ્યાર્થીઓએ ચંદીગઢમાં વાઈસ-ચાન્સેલરની ઓફિસથી માર્ચ કાઢી હતી. વિરોધીઓએ પ્લેકાર્ડ ધરાવ્યાં હતાં જેમાં લખ્યું હતું – “પંજાબ યુનિવર્સિટી અમારી ધરોહર છે, ભાજપની કબજો નથી!” પોલીસ અને યુનિવર્સિટી સુરક્ષા સાથે ઘર્ષણ થયું હતું, પરંતુ પ્રદર્શન શાંતિપૂર્ણ રહ્યું હતું.
સીએમ માને કહ્યું, “પંજાબ યુનિવર્સિટી માત્ર એક ઇમારત નથી, તે પંજાબની આત્મા છે. ભગતસિંહ જેવા ક્રાંતિકારીઓ અહીંથી ઉભર્યા. ભાજપે ખોટું રાજ્ય પસંદ કર્યું.” તેમણે કેન્દ્ર સરકારને ચેતવણી આપી હતી કે પંજાબ સાથે ગુંડાગીરી નહીં ચાલે. AAP પ્રવક્તાએ ભારપૂર્વક કહ્યું, “આ લોકશાહી પર હુમલો છે. અમે જન આંદોલન શરૂ કરીશું.”
પંજાબ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના 1882 માં કરવામાં આવી હતી અને તે પંજાબની સાંસ્કૃતિક-સામાજિક ઓળખનું પ્રતીક છે. અહીંથી ભગતસિંહ, સુખદેવ જેવા સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના નાયકોનો ઉદય થયો. AAPનું કહેવું છે કે સેનેટનું વિસર્જન કરીને, બીજેપી શિક્ષણ પ્રણાલીને નિયંત્રિત કરવા માંગે છે, જેમ કે તેણે અન્ય રાજ્યોમાં કર્યું છે. વિદ્યાર્થીઓનું માનવું છે કે જો આજે મૌન રહેશે તો આવતીકાલે અન્ય સંસ્થાઓ પણ જોખમમાં મુકાશે. આગળ શું? હાઈકોર્ટથી લઈને જનજાગૃતિ: પંજાબ સરકાર હાઈકોર્ટમાં જવાની તૈયારી કરી રહી છે, જ્યાં ગેરબંધારણીય નિર્ણયને પડકારવામાં આવશે.
