કતારના ગેસ પ્લાન્ટ પર તાજેતરના ઈરાની હુમલાઓએ દેશની લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) નિકાસ ક્ષમતાને ગંભીર અસર કરી છે. આ હુમલાએ કતારની LNG નિકાસ ક્ષમતાના 17 ટકાનો નાશ કર્યો છે, આગામી પાંચ વર્ષ સુધી ઉત્પાદન અટકી જવાની ધારણા છે. દેશની સૌથી મોટી સરકારી કંપની, કતારએનર્જીના સીઈઓ સાદ અલ-કાબીના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલાઓથી આશરે US$1.6 લાખ કરોડની વાર્ષિક આવકનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે.
વૈશ્વિક ગેસ સંકટ વધશે
આ નુકસાન સમગ્ર યુરોપ અને એશિયામાં વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે સીધો અને ગંભીર ખતરો છે. આ હુમલો ગલ્ફ દેશોમાં ઓઈલ અને ગેસ પ્લાન્ટ્સ પર થયેલા હુમલાની અભૂતપૂર્વ શ્રેણીનો એક ભાગ છે. ઈરાને તેના (ઈરાનના) ગેસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવ્યા બાદ ઈરાને આ પગલું ભર્યું હતું.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ભારે નુકસાન
હુમલામાં કતારની મુખ્ય ગેસ સુવિધાઓને ચોક્કસ નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. કતારની 14 ‘LNG ટ્રેનો’માંથી બે સંપૂર્ણપણે પ્રભાવિત થઈ છે. તેની બે ગેસ-ટુ-લિક્વિડ (GTL) સુવિધાઓમાંથી એકને નિશાન બનાવવામાં આવી છે. અલ-કાબીએ સમજાવ્યું કે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને થયેલા મોટા પાયે થયેલા નુકસાનને રિપેર કરવામાં અને દર વર્ષે 12.8 મિલિયન ટન એલએનજી ક્ષમતા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં ઓછામાં ઓછા ત્રણથી પાંચ વર્ષ લાગશે.
સાદ અલ-કાબીએ હુમલાના સમય અને તેના સ્ત્રોત (ઈરાન) પર ઊંડી નિરાશા અને અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે હુમલાની પ્રાદેશિક અસરો તરફ ધ્યાન દોરતા કહ્યું: મેં મારા સપનામાં ક્યારેય વિચાર્યું નહોતું કે કતાર અને પ્રદેશ પર આ રીતે હુમલો કરવામાં આવશે, ખાસ કરીને રમઝાનના પવિત્ર મહિનામાં ભાઈબંધ મુસ્લિમ દેશ દ્વારા.
સપ્લાય કોન્ટ્રાક્ટ પર ‘ફોર્સ મેજેર’ કટોકટી
મોટા પાયે વિક્ષેપને કારણે રાજ્યની માલિકીની કતારએનર્જીને ઇટાલી, બેલ્જિયમ, દક્ષિણ કોરિયા અને ચીનને એલએનજી સપ્લાય માટે લાંબા ગાળાના કરારો પર ‘ફોર્સ મેજ્યોર’ જાહેર કરવાનું વિચારવાની ફરજ પડી છે. અહીં ‘ફોર્સ મેજ્યોર’ એટલે અણધાર્યા સંજોગોને લીધે કરાર કરવા સક્ષમ ન થવું. અલ-કાબીએ કહ્યું કે ‘ફોર્સ મેજ્યોર’ પહેલાથી જ ટૂંકા ગાળા માટે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને થયેલા નુકસાનની ગંભીરતાને જોતા, હવે તેને લાંબા સમય સુધી લાગુ કરવું પડશે.
