ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગના ક્ષેત્રમાં એક ઐતિહાસિક અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. જે દેશે એક સમયે ભારતમાં ‘રોયલ ઈન્ડિયન એરફોર્સ’નો પાયો નાખ્યો હતો, હવે બ્રિટનની રોયલ એરફોર્સ (RAF)ના ફાઈટર પાઈલટોને ઈન્ડિયન એરફોર્સ (IAF)ના અનુભવી ટ્રેનર્સ દ્વારા તાલીમ આપવામાં આવશે.
ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ભારતીય વાયુસેનાના બે ટોચના ફાઈટર પાઈલટ ટ્રેનર્સને ટૂંક સમયમાં બ્રિટનના આરએએફ વેલી એરબેઝ પર પોસ્ટ કરવામાં આવશે, જે વેલ્સના ઉત્તર-પશ્ચિમ કિનારે એન્ગલસી ટાપુ પર સ્થિત છે. અહીં તેઓ BAE Hawk T Mk2 એડવાન્સ્ડ જેટ ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ પર બ્રિટિશ એરફોર્સના પાઈલટ કેડેટ્સને તાલીમ આપશે. આ એ જ એરક્રાફ્ટ છે જેના પર બ્રિટનના નેક્સ્ટ જનરેશનના ફાઈટર પાઈલટ ટાયફૂન અને F-35 જેવા ફ્રન્ટલાઈન જેટ માટે તૈયાર કરે છે.
તાલીમનો સમયગાળો ત્રણ વર્ષનો રહેશે
રોયલ એરફોર્સના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ કહ્યું કે આ પહેલ બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તેમણે કહ્યું, “ભારતીય ટ્રેનર્સની નિમણૂકની ચોક્કસ તારીખ હજુ નક્કી કરવામાં આવી નથી, પરંતુ તે ઑક્ટોબર 2026 પહેલાં નહીં હોય. UKમાં તેમની પ્રારંભિક તાલીમ અને પરિચય પ્રક્રિયા લગભગ એક વર્ષ કે તેનાથી ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થશે.” આ બે ભારતીય ટ્રેનર્સનો પગાર ભારત સરકાર ચૂકવશે, જ્યારે યુકે સંરક્ષણ મંત્રાલય તેમના રહેવાની વ્યવસ્થા કરશે. આ પ્રશિક્ષકોને વધુમાં વધુ ત્રણ વર્ષ માટે RAF વેલીમાં પોસ્ટ કરી શકાય છે.
મોદી-સ્ટારમર બેઠકમાં સમજૂતી થઈ
આ કરાર બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટારમરની તાજેતરની મુંબઈ મુલાકાત દરમિયાન થયો હતો, જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેની ઔપચારિક જાહેરાત કરી હતી. આ જ મુલાકાત દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચે 350 મિલિયન પાઉન્ડ (લગભગ ₹3,700 કરોડ)ના સંરક્ષણ સોદા પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેના હેઠળ બ્રિટન ભારતને લાઇટ મલ્ટિરોલ મિસાઇલ સિસ્ટમ પ્રદાન કરશે.
સંરક્ષણ સંબંધોમાં નવો અધ્યાય
આરએએફના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર તાલીમ સહકાર જ નહીં પરંતુ ભારત-યુકે વ્યૂહાત્મક અને રાજકીય સંબંધોને મજબૂત કરવાનો પણ છે. એક RAF અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “ભારતીય પ્રશિક્ષકોની ભાગીદારીથી બંને દેશોની વાયુ સેનાઓ વચ્ચે વધુ સારી આંતરસંચાલનક્ષમતા વિકસિત થશે, જેનાથી વિશ્વાસ અને સહકારના નવા રસ્તા ખુલશે.”
