મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાને અમેરિકાના યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધો છે. આ સાથે ઈરાને ઈઝરાયેલ અને ગલ્ફ આરબ દેશો પર હુમલા તેજ કર્યા છે. દરમિયાન, ઈરાનની તસ્નીમ સમાચાર એજન્સીએ એક અનામી સૈન્ય સ્ત્રોતને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે જો યુએસ અથવા તેના સાથી દેશો ઈરાની પ્રદેશો અથવા ટાપુઓ પર લશ્કરી હુમલો કરે છે, ખાસ કરીને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ખાર્ગ ટાપુ, તો ઈરાન અને તેના વિરોધી સાથી બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ અને લાલ સમુદ્રમાં સુરક્ષાને અસ્થિર કરી શકે છે. ઈરાન તરફથી આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ચરમસીમા પર છે અને ઈરાન અને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે સંઘર્ષની આશંકા વધી ગઈ છે.
અહેવાલ મુજબ, સ્ત્રોતે ચેતવણી આપી હતી કે આવા હુમલાની સ્થિતિમાં ઈરાનનો જવાબ છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાની ઘટનાઓ કરતાં અભૂતપૂર્વ અને વધુ વ્યાપક હશે. આમાં અન્ય મહત્વના દરિયાઈ માર્ગોને નિશાન બનાવવાનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે, જેની વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને વેપાર પર ગંભીર અસર થવાની સંભાવના છે. તસ્નીમે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાન અને તેના સહયોગી દળો ખાર્ગ દ્વીપ પર કોઈપણ આક્રમક કાર્યવાહીના જવાબમાં અન્ય વ્યૂહાત્મક વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે, જેમાં બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટને અસ્થિર કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
તમને જણાવી દઈએ કે પર્સિયન ગલ્ફને ખુલ્લા સમુદ્ર સાથે જોડતો એકમાત્ર દરિયાઈ માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને પહેલેથી જ તણાવ છે. આ સાંકડો જળમાર્ગ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલો છે, જે તેલ અને ગેસ ઉત્પાદક ગલ્ફ દેશોને બાકીના વિશ્વ સાથે જોડે છે. બીજી તરફ, બાબ અલ-મંડેબ એ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે. તે તેના સૌથી સાંકડા પર માત્ર 29 કિલોમીટર પહોળું છે અને લાલ સમુદ્રને એડનની ખાડી અને હિંદ મહાસાગર સાથે જોડે છે. યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેની સુએઝ કેનાલમાંથી પસાર થતા કોઈપણ જહાજને બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થવું પડે છે. જો આ માર્ગ બંધ હોય, તો જહાજોએ આફ્રિકન દ્વીપકલ્પના દક્ષિણ છેડા કેપ ઓફ ગુડ હોપ દ્વારા ચકરાવો લેવો જોઈએ, જે સામાન્ય 20-25 દિવસની મુસાફરીને વધારીને 30-40 દિવસ કરે છે. જેના કારણે પરિવહન ખર્ચ પણ અનેકગણો વધી જાય છે.
અહેવાલો અનુસાર, વિશ્વના લગભગ 12 ટકા વેપાર બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થાય છે. 10 ટકા દરિયાઈ તેલ અને મોટા પ્રમાણમાં લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) પણ આ માર્ગનો ઉપયોગ કરે છે. યુ.એસ.ના ઉર્જા વિભાગના ડેટા અનુસાર, વર્ષ 2023માં સરેરાશ 8.8 મિલિયન બેરલ તેલ અને એલએનજી અહીંથી પસાર થશે. આવી સ્થિતિમાં, જો બાબ-અલ-મંડેબમાં અસ્થિરતા ફેલાશે તો કન્ટેનર શિપિંગને ખરાબ અસર થશે અને વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.
