ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના મુખ્ય સાથી અને યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે ભારત સાથેના વેપાર કરાર અંગે યુરોપિયન યુનિયન (EU)ની આકરી ટીકા કરી છે. તેમણે એક ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષને ખતમ કરવા માટે અમેરિકાએ યુરોપ કરતાં વધુ બલિદાન આપ્યા છે. બેસન્ટે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકાએ રશિયાના તેલની ખરીદી માટે ભારત પર 25 ટકા ટેરિફ લગાવી હતી, જ્યારે ગયા અઠવાડિયે યુરોપિયન દેશોએ ભારત સાથે મોટા વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તેમણે તેને યુરોપની બેવડી નીતિ ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે અમેરિકાએ રશિયાથી ઉર્જાથી અલગ થવા માટે ઉચ્ચ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક કિંમત ચૂકવી છે. ટ્રમ્પના નેતૃત્વમાં યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો ચાલુ છે, પરંતુ યુરોપ આ દિશામાં નબળા પગલાં લઈ રહ્યું છે.
સ્કોટ બેસન્ટે ભારતના રશિયન તેલ વેપાર પર આધારિત યુએસ ટેરિફ નીતિને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ભારતમાં આવે છે, ત્યાં ઉત્પાદનો રિફાઇન થાય છે અને યુરોપિયન દેશો તેને ખરીદે છે. આ દ્વારા, યુરોપ અજાણતાં પોતાની સામેના યુદ્ધ માટે નાણાં પૂરાં પાડી રહ્યું છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર કુલ 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યા છે, જેમાં રશિયન તેલ સંબંધિત વધારાના 25 ટકા દંડનો સમાવેશ થાય છે. બેસન્ટે અગાઉ કહ્યું હતું કે ભારતીય રિફાઈનરીઓએ રશિયન તેલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે અને ટેરિફ દૂર કરવો એ આગળનો રસ્તો હોઈ શકે છે, પરંતુ હવે તે ટેરિફને સફળ ગણાવીને સમર્થન આપી રહ્યા છે.
ભારત અને EU વચ્ચે ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના સહયોગીએ યુરોપ પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે ભારત સાથે વેપાર સોદો કરવા માટે રશિયન તેલ પર ટેરિફ લાદવા માંગતો નથી. આ ટિપ્પણી ભારત અને EU વચ્ચે મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) ની જાહેરાતના સમય પર આવી છે, જેને ‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ’ કહેવામાં આવે છે. આ કરાર 2007 થી ચાલી રહેલી વાટાઘાટોનું પરિણામ છે અને ભારતીય નિકાસ (જેમ કે કાપડ અને જ્વેલરી)ને ટ્રમ્પના ઊંચા ટેરિફથી રાહત આપી શકે છે. આની ઔપચારિક જાહેરાત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા દ્વારા 16મી ભારત-EU સમિટમાં કરવામાં આવી હતી. બેસન્ટની ટીકા યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે વેપાર અને રશિયા-યુક્રેન મુદ્દે મતભેદો દર્શાવે છે, જ્યારે ભારત રાષ્ટ્રીય હિતો પર આધારિત તેની ઊર્જા નીતિને અનુસરી રહ્યું છે.
