એક તરફ હમાસ અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના યુદ્ધને લઈને ઈસ્લામિક જગતમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. ઇસ્લામિક દેશોના સંગઠનોએ યહૂદી રાજ્ય વિરુદ્ધ ઘણી વખત બેઠકો યોજી છે. આ દરમિયાન અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈસ્લામિક વિશ્વના કેટલાક દેશોને પણ પોતાની સાથે લાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આ હેઠળ, કોરોના સમયગાળા દરમિયાન અબ્રાહમ એકોર્ડ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જે બહેરીન, યુએઈ જેવા દેશોને લાવ્યા હતા અને ઇઝરાયેલ સાથે ઔપચારિક સંબંધો શરૂ કર્યા હતા. હવે કઝાકિસ્તાન આ શ્રેણીમાં નવો ઈસ્લામિક દેશ છે, જે અબ્રાહમ એકોર્ડનો ભાગ બનશે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતે આની જાહેરાત કરી છે.
તેમણે કહ્યું કે મધ્ય એશિયામાં મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતો દેશ કઝાકિસ્તાન તેમના બીજા કાર્યકાળમાં અબ્રાહમ સમજૂતીનો ભાગ બનનાર પ્રથમ દેશ હશે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ પર પોસ્ટ કરીને આ અંગેની માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે મેં કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ કાસેમ-જોમાર્ટ ટોકાયેવ સાથે વાત કરી છે. આ સિવાય તેણે આ મામલે ઈઝરાયેલના પીએમ બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે પણ વાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે અમે વિશ્વમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા માંગીએ છીએ અને તેના માટે આ સંબંધો મહત્વપૂર્ણ છે. આ અંતર્ગત અબ્રાહમ એકોર્ડ મહત્વપૂર્ણ છે અને દરેક વ્યક્તિ તેની સાથે જોડાઈને શાંતિ અને સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો દાવો – કેટલાક વધુ મુસ્લિમ દેશો લાઇનમાં છે
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક અન્ય દેશો પણ આ સમજૂતીમાં જોડાવા માટે કતારમાં છે. તેમણે કહ્યું કે અમે ટૂંક સમયમાં એક સમારોહની જાહેરાત કરીશું જેમાં કઝાકિસ્તાન અબ્રાહમ એકોર્ડનો ભાગ બનશે. અમે આશા રાખીએ છીએ કે ટૂંક સમયમાં જ વિશ્વમાં એકતા, વિકાસ અને સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેટલાક વધુ દેશો પણ સાથે આવશે. તમને જણાવી દઈએ કે સીરિયા પણ આ સમજૂતીમાં સામેલ થવાની શક્યતાઓ છે. આ ઈઝરાયલનો પાડોશી દેશ છે અને જો સીરિયા પણ સાથે આવશે તો બહુ મોટો બદલાવ આવશે. આ ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વ એશિયામાં શાંતિ અને સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આટલું જ નહીં, મુસ્લિમ દેશોની એકતા માટે પણ તે જોવા જેવું રહેશે.
ઇઝરાયલ સાથે કઝાકિસ્તાનના જૂના સંબંધો છે, હવે શું બદલાશે?
તમને જણાવી દઈએ કે ઈઝરાયેલ સાથે કઝાકિસ્તાનના સંબંધો પહેલાથી જ છે. કઝાકિસ્તાન, જે એક સમયે સોવિયત સંઘનો ભાગ હતો, તેણે 1992માં ઈઝરાયેલ સાથે રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપિત કર્યા હતા. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે મુસ્લિમ દેશોને સાથે લાવવાથી ગાઝામાં પણ શાંતિ સ્થાપિત કરવામાં મદદ મળશે. કારણ કે ગાઝામાં ઈઝરાયેલના હુમલા સામે મુસ્લિમ દેશો એક થઈ ગયા છે.
કઝાકિસ્તાન પણ મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતો દેશ છે, પણ ત્યાં કટ્ટરતા કેમ નથી
કઝાકિસ્તાનની વસ્તી લગભગ 20 મિલિયન છે અને તે વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ વિશ્વના સૌથી મોટા દેશોમાંનો એક છે. જો કે તેની બહુમતી વસ્તી મુસ્લિમ છે, તે સત્તાવાર રીતે ઇસ્લામિક દેશ નથી. બહેરીન, મોરોક્કો અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતની જેમ, જેમણે 2020 માં અબ્રાહમ સમજૂતીમાં જોડાવાનું નક્કી કર્યું. એટલું જ નહીં, કઝાકિસ્તાનને પ્રમાણમાં ઉદાર દેશ માનવામાં આવે છે. અન્ય ઇસ્લામિક દેશોની સરખામણીએ સોવિયેત યુનિયનથી અલગ થયેલા દેશોમાં મુસ્લિમ બહુમતી છે, પરંતુ ત્યાં કટ્ટરતા નથી.
