નવી દિલ્હીઃહાલમાં દિલ્હીમાં કૃત્રિમ વરસાદની આશા પર પાણી ફરી વળ્યું છે. IIT કાનપુરની ટીમ દ્વારા મંગળવારે હાથ ધરવામાં આવેલા ક્લાઉડ સીડિંગ ટ્રાયલની કોઈ મોટી અસર જોવા મળી નથી.
પર્યાવરણ મંત્રી મનજિન્દર સિંહ સિરસાએ કહ્યું કે આ પ્રયોગ ખૂબ જ ઓછી ભેજવાળા વાતાવરણમાં કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી આટલી ઓછી ભેજમાં પણ ક્લાઉડ સીડિંગ શક્ય છે કે કેમ તેની તપાસ કરી શકાય. સરકાર હવે IIT કાનપુરના રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહી છે.
સિરસાએ કહ્યું કે સામાન્ય રીતે ક્લાઉડ સીડિંગ માટે 50% થી વધુ ભેજ જરૂરી છે, પરંતુ આ વખતે પ્રયોગ માત્ર 10-15% ભેજમાં કરવામાં આવ્યો હતો. તેણે કહ્યું, ‘IIT કાનપુરને તેના પર વિશ્વાસ હતો, તેથી અમે મંજૂરી આપી.’ મંત્રીએ કહ્યું કે હજુ રિપોર્ટની રાહ જોવાઈ રહી છે, ત્યારબાદ જ નક્કી થશે કે વરસાદ પડ્યો કે નહીં. તેમણે સ્વીકાર્યું કે કેટલાક સ્થળોએ હળવા ઝરમર વરસાદ પડી શકે છે.
મંગળવારે સેસ્ના એરક્રાફ્ટની મદદથી બીજી ક્લાઉડ સીડિંગ ટ્રાયલ હાથ ધરવામાં આવી હતી. એરક્રાફ્ટ મેરઠની દિશામાંથી દિલ્હીમાં પ્રવેશ્યું અને ખેકરા, બુરારી, ઉત્તર કરોલ બાગ અને મયુર વિહાર જેવા વિસ્તારોમાં જ્વાળાઓ છોડ્યા. સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે આઠ જ્વાળાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનું વજન લગભગ 2 થી 2.5 કિલો હતું અને દરેક ફ્લેર 2-2.5 મિનિટ સુધી ચાલતી હતી. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા લગભગ અડધા કલાક સુધી ચાલી હતી.
મંત્રીએ કહ્યું કે IIT કાનપુરથી મળેલી માહિતી અનુસાર, ક્લાઉડ સીડિંગ પછી 15 મિનિટથી 4 કલાકની અંદર વરસાદ પડી શકે છે. સિરસાએ કહ્યું, ‘જ્યાં ક્લાઉડ સીડિંગ થયું છે, ત્યાં એ જ વરસાદ જોવા મળશે.’ તેમણે કહ્યું કે આગામી દિવસોમાં 9 થી 10 વધુ ટ્રાયલ હાથ ધરવામાં આવશે, જેમાં ઉત્તર દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોને મુખ્યત્વે નિશાન બનાવવામાં આવશે.
ડીજીસીએ તરફથી પરવાનગી મળ્યા બાદ આ ટ્રાયલ નવેમ્બરની વચ્ચે કરવામાં આવી રહી છે. અગાઉ પ્રતિકૂળ હવામાનને કારણે તેને ઘણી વખત મુલતવી રાખવું પડ્યું હતું. સિરસાએ કહ્યું કે પાછલી સરકારની જેમ માત્ર પ્રતિબંધો લગાવવાને બદલે આ સરકાર ઉકેલ શોધવા પર કામ કરી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે જો તે સફળ થશે તો ભવિષ્યમાં તેને કાયમી ધોરણે લાગુ કરી શકાશે.
