ભારતમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે કે જો તમારી પાસે તમારા નામે નોંધાયેલ સિમ કાર્ડ છે અને તે ખોટા હાથમાં આવે છે, તો તમે તે સિમનો ક્યારેય ઉપયોગ ન કર્યો હોય તો પણ તેના દ્વારા થતા ગુનાઓ માટે તમને જવાબદાર ગણવામાં આવી શકે છે. આ મુદ્દો નકલી દસ્તાવેજો સાથે સિમ જારી કરવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. DoT એ એવા લોકોને પણ ચેતવણી આપી છે કે જેઓ IMEI સાથે ચેડાં કરેલા મોબાઇલ ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરે છે અથવા ઓળખ છૂપાવવાની એપનો ઉપયોગ કરે છે.
નવા ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ, 2023 અને ટેલિકોમ સાયબર સિક્યોરિટી રૂલ્સ, 2024ની જોગવાઈઓ અનુસાર, આવા ઉલ્લંઘન કરનારાઓને ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ અને 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
DoT ની ગંભીર ચેતવણી: શા માટે આ નવો ખતરો છે?
DoT એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો તમારી પાસે તમારા નામે એક અથવા વધુ સિમ કાર્ડ નોંધાયેલ છે, તો તેનો દુરુપયોગ ગુના માટે કાનૂની જવાબદારીને આકર્ષિત કરી શકે છે. જો તે સિમ તમારા નામે છે અને તેનો ઉપયોગ સાયબર છેતરપિંડી, સ્પામ કૉલ્સ અથવા અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે થાય છે, તો તમે દોષિત ઠરી શકો છો, પછી ભલે તમે તે નંબરનો ક્યારેય ઉપયોગ ન કર્યો હોય.
IMEI ટેમ્પરિંગ પણ એક મોટો ગુનો છે
DoT એ એવા ઉપકરણો વિશે પણ ચેતવણી આપી છે જેમાં IMEI સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી છે. આવા ઉપકરણોમાં સિમ નાખીને ગુનો કરી શકાય છે. કેટલાક વપરાશકર્તાઓ નકલી અથવા એસેમ્બલ ફોન ખરીદે છે, જેનો IMEI બદલી શકાય છે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ, 2023 હેઠળ, IMEI સાથે ચેડાં કરનારને ત્રણ વર્ષની જેલ અને 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. DoT એ લોકોને ચેતવણી આપી છે કે તેઓ તેમનું સિમ બીજા કોઈને ન આપે, ખાસ કરીને જો તે તમારા નામે નોંધાયેલ હોય.
સંચાર સાથી સાથે તપાસ કરો
DoTએ નાગરિકોને સંચાર સાથી પોર્ટલ અથવા સંચાર સાથી મોબાઈલ એપનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી છે. આના દ્વારા તમે જોઈ શકો છો કે તમારા નામે કેટલા મોબાઈલ નંબર અથવા સિમ કાર્ડ રજીસ્ટર છે. ઉપરાંત, એપ પર ફોનની બ્રાન્ડ, મોડલ અને IMEI ચકાસવાનું સરળ છે. જો તમને કોઈ અજાણ્યો અથવા શંકાસ્પદ નંબર દેખાય, તો તમે તરત જ તેની જાણ કરી શકો છો.

