એક મોટા નીતિગત ફેરફારમાં, બ્રિટને યુએસને તેના લશ્કરી થાણાઓનો ઉપયોગ કરવા માટે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં જહાજોને નિશાન બનાવતી ઈરાની મિસાઈલ સાઇટ્સ પર હુમલો કરવાની મંજૂરી આપી છે. બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કાર્યાલયે શુક્રવારે આ નિર્ણયની પુષ્ટિ કરી હતી. વધતા જતા યુદ્ધ અને ઈરાનના વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ રૂટમાંના એકને અવરોધિત કરવાના પ્રયાસો અંગે બ્રિટિશ પ્રધાનો વચ્ચેની કટોકટીની વાટાઘાટો પછી આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
બ્રિટિશ સરકારની દલીલ: ‘સામૂહિક સંરક્ષણ’
વોશિંગ્ટનના સૈન્ય પ્રતિભાવને સ્પષ્ટપણે સમર્થન આપતાં, બ્રિટિશ સરકારે કહ્યું કે આ પગલું ‘સામૂહિક સંરક્ષણ’ હેઠળ આવ્યું છે. સત્તાવાર નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે: પ્રદેશના સામૂહિક સ્વ-બચાવમાં યુ.કે.ના પાયાનો ઉપયોગ કરવા માટેના કરારમાં યુએસ સંરક્ષણાત્મક કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે. તેનો ઉદ્દેશ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો પર હુમલો કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી મિસાઇલ સાઇટ્સ અને તેમની ક્ષમતાઓને નષ્ટ કરવાનો છે.
શા માટે વડા પ્રધાન કીર સ્ટારમરે તેમનું વલણ બદલ્યું?
આ મંજૂરી એવા સમયે આવી છે જ્યારે બ્રિટીશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટારમેરે થોડા દિવસો પહેલા જ આવી જ વિનંતીને મુલતવી રાખી હતી, એમ કહીને કે કોઈપણ પગલાંને કાનૂની સમર્થનની જરૂર છે. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે બ્રિટનને ઈરાન સાથેના સંપૂર્ણ પાયાના યુદ્ધમાં સીધું ખેંચવામાં આવશે નહીં. જો કે, મધ્ય પૂર્વમાં બ્રિટિશ સહયોગીઓ પર ઈરાન દ્વારા કરાયેલા હુમલા બાદ સ્ટારમેરે પોતાનું વલણ બદલી નાખ્યું. યુ.એસ. હવે યુકેના બે મોટા લશ્કરી મથકોનો ઉપયોગ કરી શકશે: આરએએફ ફેરફોર્ડ અને હિંદ મહાસાગરમાં સ્થિત સંયુક્ત યુએસ-યુકે બેઝ ડિએગો ગાર્સિયા.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો જવાબ: ‘પગલું ઘણું મોડું લેવાયું’
યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સ્ટારમરની ટીકા કરી રહ્યા છે. તેમનું માનવું હતું કે બ્રિટન પૂરતી મદદ કરતું નથી. આ નિર્ણય પછી પણ ટ્રમ્પે તેની ટીકા ચાલુ રાખી અને તેને ખૂબ જ મોડો જવાબ ગણાવ્યો. વ્હાઇટ હાઉસની બહાર, ટ્રમ્પે કહ્યું, “સાચું કહું તો, મને બ્રિટનથી થોડું આશ્ચર્ય થયું હતું – તેઓએ ખૂબ વહેલા પગલાં લેવા જોઈએ.”
સોમવારે પણ ટ્રમ્પે નિરાશા વ્યક્ત કરી હતી અને એક વખત બ્રિટનને સાથીઓની રોલ્સ રોયસ ગણાવી હતી. ડિએગો ગાર્સિયાને ટાંકીને, તેમણે કહ્યું કે સંબંધ મજબૂત હોવા છતાં વિલંબ અસામાન્ય હતો, અને ટિપ્પણી કરી હતી કે તેઓએ એવા ટાપુ પરના તેમના અધિકારો છોડી દીધા છે જેની તેમને કોઈ જાણ નથી.
