સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે કેન્દ્ર સરકારને આદેશ છતાં તમામ પોલીસ સ્ટેશનોમાં સીસીટીવી કેમેરા ન લગાવવા બદલ સખત ઠપકો આપ્યો હતો. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે તમામ સરકારો 2020ના નિર્ણયને અનુસરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. દેશભરના પોલીસ સ્ટેશનોમાં સીસીટીવીના અભાવના મામલામાં, ન્યાયમૂર્તિ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કહ્યું કે કસ્ટોડિયલ હિંસા અને મૃત્યુ એ “સિસ્ટમ પરનો ડાઘ” છે જેને દેશ સહન કરશે નહીં.
આ બાબત પર વધુ ટિપ્પણી કરતાં, ભાવિ CJI જસ્ટિસ નાથે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર સુપ્રીમ કોર્ટને ‘ખૂબ હળવાશથી’ લઈ રહી છે, તેથી તેના અગાઉના આદેશોનું પાલન કરવાની એફિડેવિટ પણ દાખલ કરવામાં આવી નથી. આ સાથે બેન્ચે આ કેસમાં આપેલા પોતાના આદેશને ટાંકીને કહ્યું કે રાજસ્થાનમાં આઠ મહિનામાં પોલીસ કસ્ટડીમાં 11 લોકોના મોત થયા છે. પોલીસ સ્ટેશનોમાં સીસીટીવી કેમેરાના અભાવને લગતા સુઓ મોટુ કેસની સુનાવણી કરતા બેન્ચે કહ્યું, “હવે દેશ આને સહન કરશે નહીં. તે સિસ્ટમ પર એક ડાઘ છે. તમે કસ્ટોડિયલ ડેથની મંજૂરી આપી શકતા નથી.”
એફિડેવિટ કેમ દાખલ ન કરી?
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે કસ્ટોડિયલ ડેથને કોઈ યોગ્ય ઠેરવી શકે નહીં અથવા તેને યોગ્ય ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરી શકે નહીં. ખંડપીઠે કેન્દ્રને એ પણ પૂછ્યું કે તેણે આ કેસમાં અનુપાલન સોગંદનામું કેમ દાખલ કર્યું નથી. જસ્ટિસ વિક્રમનાથે પૂછ્યું, “કેન્દ્ર આ કોર્ટને ખૂબ હળવાશથી લઈ રહ્યું છે. શા માટે?” આના પર સોલિસિટર જનરલ મહેતાએ કહ્યું કે તેઓ સુઓ મોટુ કેસમાં હાજર નથી થઈ રહ્યા, પરંતુ કોર્ટને કોઈ હળવાશથી લઈ શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્ર ત્રણ અઠવાડિયામાં અનુપાલન એફિડેવિટ ફાઇલ કરશે.
રાજસ્થાનમાં 8 મહિનામાં પોલીસ કસ્ટડીમાં 11 મોત
સપ્ટેમ્બરમાં, સર્વોચ્ચ અદાલતે એક મીડિયા અહેવાલની સ્વ-મોટો સંજ્ઞા લીધી હતી કે રાજસ્થાનમાં 2025 ના પ્રથમ આઠ મહિનામાં 11 લોકો પોલીસ કસ્ટડીમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેમાંથી સાત કેસ ઉદયપુર વિભાગમાંથી આવ્યા હતા. એક અલગ કેસમાં, 2018માં સર્વોચ્ચ અદાલતે માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘનને રોકવા માટે પોલીસ સ્ટેશનોમાં સીસીટીવી કેમેરા લગાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. સુનાવણી દરમિયાન, બેન્ચે વરિષ્ઠ વકીલ સિદ્ધાર્થ દવેની દલીલો પણ સાંભળી, જેઓ એક અલગ કેસમાં ‘એમિકસ ક્યુરી’ તરીકે સર્વોચ્ચ અદાલતને મદદ કરી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ડિસેમ્બર 2020માં આ મામલામાં આદેશ આપ્યો હતો.
