થાઇલેન્ડ કંબોડિયા સંઘર્ષ: દક્ષિણ પૂર્વ એશિયામાં ચીનનો પ્રભાવ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જ્યાં એક સમયે અમેરિકાએ યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ સમજૂતીમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી, હવે ચીન સક્રિય રીતે આગળ આવી રહ્યું છે. આનું તાજેતરનું ઉદાહરણ થાઈલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા સરહદ વિવાદમાં બેઈજિંગની મધ્યસ્થી છે. ચીનના યુનાન પ્રાંતમાં બંને દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ સાથે સોમવારે યોજાયેલી ત્રિપક્ષીય બેઠક દર્શાવે છે કે ચીન હવે પ્રાદેશિક સંકટમાં મજબૂત મધ્યસ્થી તરીકેની ભૂમિકા ભજવવા માટે તૈયાર છે. આ બેઠક તાજેતરના યુદ્ધવિરામ કરાર પછી આવી છે, જેમાં 100 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. ચીનની આ પહેલથી સ્પષ્ટ છે કે તે એશિયાઈ કૂટનીતિમાં પોતાનું વર્ચસ્વ વધારવા માટે દરેક શક્ય પગલાં લઈ રહ્યું છે.
હકીકતમાં, કંબોડિયા અને થાઈલેન્ડના વિદેશ પ્રધાનોએ સોમવારે યુનાન પ્રાંતમાં તેમના ચીની સમકક્ષ વાંગ યી સાથે ત્રિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચીનના યુનાન પ્રાંતમાં થઈ હતી, જે વિવાદિત સરહદની ઉત્તરે, થાઈલેન્ડ-કંબોડિયા સરહદની નજીક છે. 27 ડિસેમ્બરે બંને દેશો વચ્ચે નવા યુદ્ધવિરામ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયાના બે દિવસ બાદ આ બેઠક થઈ હતી. “અમે તમામ મુદ્દાઓ ઉકેલ્યા નથી, પરંતુ મને લાગે છે કે અમે યોગ્ય દિશામાં પ્રગતિ કરી રહ્યા છીએ અને અમારે આ ગતિ ચાલુ રાખવાની જરૂર છે,” થાઈલેન્ડના વિદેશ પ્રધાન સિહાસાક ફુઆંગકેટકેઓએ બેઠક બાદ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ કાયમી યુદ્ધવિરામ સુનિશ્ચિત કરવા અને આત્મવિશ્વાસનું પુનઃનિર્માણ ચાલુ રાખવાની છે.
શાંતિની આશા વ્યક્ત કરી
બેઠક દરમિયાન ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ પ્રાદેશિક શાંતિ, સ્થિરતા અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સંયુક્ત પ્રયાસો કરવા હાકલ કરી હતી. વાંગે કહ્યું કે યુદ્ધની આગને ફરીથી ભડકવા દેવાની બંને દેશોની જનતાની ઈચ્છા નથી અને ચીન પણ એવું થતું જોવા માંગતું નથી. તેથી આપણે મજબૂત રીતે આગળ વધવું જોઈએ. તે જ સમયે, કંબોડિયાના વિદેશ પ્રધાન પ્રાક સોખોને જણાવ્યું હતું કે તેમને વિશ્વાસ છે કે આ યુદ્ધવિરામ ટકશે અને બંને દેશો માટે મતભેદોને ઉકેલવા માટે અગાઉ સંમત પદ્ધતિઓ ફરી શરૂ કરવા માટે વાતાવરણ ઊભું કરશે. તેમણે કહ્યું કે અમે ભૂતકાળમાં પાછા જવા માંગતા નથી, મતલબ કે કોઈ આ લડાઈને ફરીથી જોવા નથી ઈચ્છતું. તેથી, તે મહત્વપૂર્ણ છે કે યુદ્ધવિરામ કાયમી અને આદરણીય છે. બેઠક બાદ થાઈલેન્ડના વિદેશ મંત્રી સિહાસાકે પણ પાડોશી દેશો સાથે શાંતિની આશા વ્યક્ત કરી હતી.
ચીન મદદ કરવા તૈયાર છે
બેઠક પછી, ચીનની સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી સિન્હુઆએ અહેવાલ આપ્યો કે ત્રણેય દેશો યુદ્ધવિરામને કોઈપણ પલટા વગર આગળ વધારવા, વાતચીત જાળવવા અને બે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશો વચ્ચે તબક્કાવાર સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે. ત્રણેય પક્ષોએ યુદ્ધવિરામ જાળવવા અંગે ઉંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરી હતી. આગળનું મહત્વનું પગલું એ છે કે સામાન્ય એક્સચેન્જો ફરી શરૂ કરવા તરફ કામ કરવું. ચીન વિસ્થાપિત રહેવાસીઓને તાત્કાલિક માનવતાવાદી સહાય પૂરી પાડવા તૈયાર છે.
વિવાદ હજુ પણ ચાલુ છે
દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના બે દેશોએ મૂળ જુલાઈમાં યુદ્ધવિરામ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જે મલેશિયા દ્વારા અને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દબાણ હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. ટ્રમ્પે બંને દેશોને મળતા વેપાર વિશેષાધિકારો બંધ કરવાની ધમકી આપી હતી. પ્રારંભિક સમજૂતી બાદ ઓક્ટોબરમાં બીજી સમજૂતી થઈ હતી. પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે પ્રચાર યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું, જેના કારણે સરહદ પર નાની મોટી હિંસા થઈ. ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં તણાવ વધ્યો અને ભીષણ લડાઈમાં પરિણમ્યો.
