યુએસ ડિફેન્સ મિનિસ્ટ્રી (પેન્ટાગોન)ના તાજેતરના રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ પર ચીનનો દાવો બેઇજિંગના મુખ્ય હિતોનો ભાગ છે. તાઈવાન, દક્ષિણ ચીન સાગર, સેનકાકુ ટાપુઓ અને અરુણાચલ પ્રદેશને લગતા દાવાઓને સામેલ કરવા માટે ચીન તેના ‘મુખ્ય હિત’ પણ માને છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ચીનની રાષ્ટ્રીય રણનીતિનો ઉદ્દેશ્ય 2049 સુધીમાં દેશને ‘સૌથી શક્તિશાળી’ બનાવવાનો છે. આ અંતર્ગત તે એક મજબૂત અને વિશ્વ સ્તરની સેના બનાવવા માંગે છે અને તેની સંપ્રભુતા અને ક્ષેત્રીય દાવાઓની સુરક્ષા પર ભાર મૂકે છે.
યુએસ કોંગ્રેસને સબમિટ કરવામાં આવેલ ‘મિલિટરી એન્ડ સિક્યુરિટી ડેવલપમેન્ટ્સ રિલેટિંગ ટુ ધ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઓફ ચાઈના 2025’ રિપોર્ટમાં ભારત-ચીન સરહદ વિવાદ તેમજ ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધતા વ્યૂહાત્મક અને સૈન્ય સહયોગ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીન કદાચ LAC (લાઇન ઓફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ) પરના તણાવમાં ઘટાડોનો લાભ લેવા ભારત સાથેના સંબંધોને સ્થિર કરવા માંગે છે, જેથી અમેરિકા-ભારત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ગાઢ બનતા અટકાવી શકાય.
પેન્ટાગોન અનુસાર, બ્રિક્સ સમિટની બાજુમાં રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની બેઠકના માત્ર બે દિવસ પહેલા, ભારત અને ચીન ઓક્ટોબર 2024 સુધીમાં LAC સાથેના બાકીના અવરોધ વિસ્તારોમાંથી છૂટા થવા માટે સંમત થયા હતા. આ બેઠકે બંને દેશો વચ્ચે માસિક ઉચ્ચ સ્તરીય સંવાદની શરૂઆત કરી.
જો કે, રિપોર્ટમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ભારત ચીનના ઈરાદાઓને લઈને સતર્ક રહે છે. તેણે કહ્યું કે પરસ્પર અવિશ્વાસ અને અન્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મર્યાદિત કરવાનું ચાલુ રાખશે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પેન્ટાગોનનો આ રિપોર્ટ ફરી એકવાર અરુણાચલ પ્રદેશ પર ભારતના સાર્વભૌમત્વ અને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં તેની વ્યાપક રણનીતિને લઈને ચીનની આક્રમક વિચારસરણીને હાઈલાઈટ કરે છે.
