સાઉદી અરેબિયાની મહત્વાકાંક્ષી આર્થિક યોજના વિઝન 2030 ને રસ્તામાં અડચણો આવવા લાગી છે. આવી સ્થિતિમાં વિઝન 2030માં મોટા ફેરફારોની તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે.બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સાઉદી અરેબિયા હવે આ વિઝન માટે નવી વ્યૂહરચના રજૂ કરશે જેના હેઠળ ખર્ચ અને પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરબદલ કરવામાં આવશે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનના નેતૃત્વમાં ચલાવવામાં આવી રહેલી આ યોજના પર એક નવી અને અપડેટેડ રણનીતિ ટૂંક સમયમાં જાહેર થઈ શકે છે, જેમાં બદલાતી આર્થિક સ્થિતિ અને વધતા નાણાકીય બોજને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારી ખર્ચની નીતિઓ અને પ્રાથમિકતાઓને બદલવામાં આવશે.
સાઉદીના નાણા મંત્રી મોહમ્મદ અલ-ઝાદાને બ્લૂમબર્ગ ટીવીને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારે આગામી પાંચ વર્ષની વ્યૂહરચના કેવી રીતે જનતા અને રોકાણકારો સુધી પહોંચાડવી તે અંગે ચર્ચા શરૂ કરી છે. આ વાતચીત સાઉદી અરેબિયામાં આયોજિત અલુલા ઇમર્જિંગ માર્કેટ ઇકોનોમી કોન્ફરન્સ દરમિયાન થઈ હતી. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે નવી વ્યૂહરચના પર્યટન, ઉત્પાદન, લોજિસ્ટિક્સ અને ટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જોકે તેની વિગતો અને લોન્ચિંગ તારીખ હજુ નક્કી કરવામાં આવી નથી.
2034 ફિફા વર્લ્ડ કપ સંબંધિત નવા સ્ટેડિયમ પર ગ્રહણ
દરમિયાન, ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) સહિત અનેક વૈશ્વિક સંસ્થાઓ સાઉદી સરકાર પાસેથી વધુ પારદર્શિતા અને સ્પષ્ટ સંદેશાવ્યવહારની માંગ કરી રહી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સરકાર નવા સ્ટેડિયમ જેવા 2034 ફિફા વર્લ્ડ કપ સંબંધિત મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટેની યોજનાઓની પુનઃસમીક્ષા કરી રહી છે. વિઝન 2030 હેઠળ, જેની શરૂઆત તેલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કરવામાં આવી હતી, હવે ખર્ચની કાર્યક્ષમતા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારનું માનવું છે કે આનાથી તેલના ભાવની વધઘટની અસર ઘટશે અને બજેટ ખાધ પર પણ અંકુશ આવશે. ઉપરાંત, ખાનગી ક્ષેત્ર અને વિદેશી રોકાણને આકર્ષવું હવે આ યોજનાની મુખ્ય પ્રાથમિકતા બની ગઈ છે.
વિઝન 2030નો કુલ ખર્ચ લગભગ 2 ટ્રિલિયન ડોલર થવાનો છે.
બ્લૂમબર્ગના અંદાજ મુજબ, વિઝન 2030ની કુલ કિંમત લગભગ $2 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. દરમિયાન, નાણા પ્રધાન અલ-જદાને કહ્યું, “અમે અમારી નીતિઓને સતત પુનઃપ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છીએ જેથી ખાનગી ક્ષેત્ર અર્થવ્યવસ્થાનું નેતૃત્વ કરી શકે.” નોંધનીય છે કે સાઉદી અરેબિયા 2022 થી બજેટ ખાધ ચલાવી રહ્યું છે, કારણ કે આર્થિક વૈવિધ્યકરણ પરનો ખર્ચ તેલની આવક કરતા વધુ રહ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ ખાધને જાણી જોઈને સ્વીકારવામાં આવી છે જેથી અર્થતંત્રમાં રોકાણ ચાલુ રહી શકે. સરકારી અનુમાન મુજબ, બજેટ ખાધ 2025માં 5.3% થી ઘટીને આ વર્ષે 3.3% થઈ શકે છે.
