ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તાજેતરની ઉચ્ચ સ્તરીય મંત્રણાઓથી ઘણી અપેક્ષાઓ હતી, પરંતુ મંત્રણા છેલ્લી ક્ષણોમાં અટકી ગઈ. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ 13 એપ્રિલે આ સમગ્ર સ્થિતિ પર ખુલીને વાત કરતા કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતી લગભગ ફાઈનલ થઈ ગઈ હતી, પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ મામલો ઘણા કારણોસર બગડ્યો.
અરાઘચીના જણાવ્યા અનુસાર ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સમજૂતી થવાની હતી. તેમણે કહ્યું કે બંને પક્ષો ‘ઈસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ’ (એમઓયુ)ની ખૂબ નજીક આવી ગયા હતા, પરંતુ અચાનક વાટાઘાટોમાં અવરોધો આવ્યા હતા.
તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે છેલ્લા રાઉન્ડમાં અમેરિકા દ્વારા વધુ માંગ કરવામાં આવી હતી, મંત્રણાના લક્ષ્યો બદલાયા હતા અને અનેક પ્રકારના અવરોધો ઉભા કરવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે આ મહત્વપૂર્ણ વાતચીત અનિર્ણિત રહી હતી.
47 વર્ષ પછી આટલી મોટા પાયે વાતો
આ બેઠક એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે કારણ કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે લગભગ 47 વર્ષ બાદ આટલા ઉચ્ચ સ્તરે વાતચીત થઈ છે. સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું કે ઈરાને આ વાટાઘાટોમાં સંપૂર્ણ ઈમાનદારી સાથે અને યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના ઈરાદા સાથે ભાગ લીધો હતો.
તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાને સકારાત્મક વલણ સાથે વાટાઘાટો કરી, પરંતુ અંતિમ તબક્કામાં સંજોગો બદલાયા અને સમજૂતી અધૂરી રહી.
ઈસ્લામાબાદમાં એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક થઈ
ઈસ્લામાબાદમાં બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓની મુલાકાત થઈ હતી. આ બેઠકનો ઉદ્દેશ્ય પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને ખતમ કરવાનો અને કાયમી ઉકેલ શોધવાનો હતો. જોકે, વાટાઘાટોના અનેક રાઉન્ડ છતાં કોઈ નક્કર પરિણામ પ્રાપ્ત થઈ શક્યું નથી.
આ અસફળ વાટાઘાટો બાદ હવે સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે એવા કયા કારણો છે જેના કારણે લગભગ અંતિમ રૂપમાં આ સોદો છેલ્લી ઘડીએ અટકી ગયો.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ પણ પ્રતિક્રિયા આપી
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાને પણ આ મુદ્દે નિવેદન આપ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે સમજૂતીની શક્યતા હજુ પૂરી રીતે સમાપ્ત થઈ નથી. જો કે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ માટે અમેરિકાએ પોતાની નીતિઓ બદલવી પડશે.
તેમણે કહ્યું કે જો અમેરિકા તેનું “તાનાશાહી વલણ” છોડી દે છે અને ઈરાનના અધિકારોનું સન્માન કરે છે, તો સમજૂતી સુધી પહોંચવાનો માર્ગ મળી શકે છે.
ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષનું નિવેદન
ઈરાની સંસદના સ્પીકર એમ.કે. ગાલિબાફે પણ આ વાતચીત પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે ઈરાને સંપૂર્ણ ગંભીરતા અને સમજૂતી પર પહોંચવાના ઈરાદા સાથે વાટાઘાટો શરૂ કરી હતી, પરંતુ તેને બીજી તરફ વિશ્વાસ નહોતો.
ગાલિબાફના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણી સકારાત્મક દરખાસ્તો કરી હતી, પરંતુ અમેરિકન પક્ષ ઈરાનનો વિશ્વાસ જીતવામાં સફળ રહ્યો ન હતો.
