છેલ્લા ઘણા સમયથી આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)ને મનુષ્યનો સહયોગી માનવામાં આવી રહ્યો હતો, પરંતુ હવે એક ચોંકાવનારી આગાહી સામે આવી છે. ચાઈનીઝ એઆઈ કંપની ડીપસીક વરિષ્ઠ સંશોધક ચેન ડેલીએ કહ્યું છે કે આવનારા 5-10 વર્ષોમાં, AI એટલો વિકાસ કરી શકે છે કે તે મનુષ્ય દ્વારા કરવામાં આવતા અડધાથી વધુ કામ કરી શકે છે. તેમણે આ ટેક્નોલોજીને “હનીમૂન ફેઝ” તરીકે વર્ણવી છે, અને ટૂંક સમયમાં તે ઘણા કાર્યોમાં માણસોને પાછળ છોડી શકે છે. જો આ વાત સાચી ઠરશે તો લાખો નોકરીઓ જોખમમાં આવી શકે છે અને આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓ, સરકાર અને સામાન્ય જનતાએ તૈયાર રહેવું જરૂરી બનશે.
ડીપસીકે શું કહ્યું?
ડીપસીકના સંશોધક ચેન ડેલીએ કહ્યું છે કે AI વિકાસના આગલા તબક્કામાં મશીનો “મોટાભાગનું કામ જે મનુષ્યો કરે છે” કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે અત્યારે એઆઈનો યુગ શરૂઆતના તબક્કામાં છે જ્યાં તે માનવ ઉત્પાદકતામાં વધારો કરી રહ્યું છે પરંતુ આવનારા 10-20 વર્ષોમાં તે ‘મનુષ્યની ક્રિયાઓને નિયંત્રિત’ કરી શકે છે.
કયા ક્ષેત્રોમાં સૌથી વધુ જોખમ છે?
ડેટા એન્ટ્રી, ટ્રાંસ્ક્રિપ્શન, AI માંથી મૂળભૂત ગ્રાહક સેવા જ્યાં નિયમ-આધારિત કાર્યો, તર્ક-આધારિત નિર્ણય લેવા, કાનૂની કાર્ય છે. મૂળભૂત કોડિંગ, પરીક્ષણ, ડિઝાઇન જેવા નિયમિત તકનીકી કાર્યો જોખમમાં છે. વિશ્લેષણ સૂચવે છે કે આગામી દાયકામાં AI દ્વારા 40-60% કાર્યો કરવામાં આવશે.
કયા નવા ફેરફારો થશે?
ચેનના જણાવ્યા મુજબ, અત્યારે જે ચાલી રહ્યું છે તે “હનીમૂન તબક્કો” છે જ્યાં AI માણસોને બદલવાને બદલે મદદ કરી રહ્યું છે, પરંતુ જેમ જેમ AI મૉડલ સ્વયંસંચાલિત બનશે તેમ તેમ તેમની ભૂમિકા બદલાશે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે 10-20 વર્ષમાં સામાજિક માળખું (જોબ માર્કેટ, શિક્ષણ, કૌશલ્ય-અપડેટ) માં મોટા સુધારામાંથી પસાર થવું પડશે.
ભારત માટે તેનો અર્થ શું છે?
ભારતમાં કરોડો યુવાનો માટે રોજગાર મેળવવો મુશ્કેલ છે. જો AI દ્વારા મોટી સંખ્યામાં નોકરીઓ લેવામાં આવે તો સામાજિક અને આર્થિક અસ્થિરતા વધી શકે છે. શિક્ષણ-તાલીમ પ્રણાલી, પુનઃસ્કિલિંગ અને નીતિગત પહેલની તાત્કાલિક જરૂર પડશે.
