ભારતના મુખ્ય તહેવાર દિવાળીને યુનેસ્કોની ‘ઇન્ટેન્જિબલ કલ્ચરલ હેરિટેજ લિસ્ટ’માં સત્તાવાર રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. ખુદ યુનેસ્કોએ બુધવારે આની જાહેરાત કરી હતી. યુનેસ્કોની આ બેઠક નવી દિલ્હીમાં આયોજિત કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં 78 દેશોના ડઝનેક નામાંકન પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. દિવાળીની પસંદગી પ્રતિબિંબિત કરે છે કે આ તહેવાર તેના સાંસ્કૃતિક મહત્વ અને નૈતિકતાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે એક વિશેષ ઓળખ ધરાવે છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે આ જાહેરાતથી તમામ ભારતીયો ખુશ છે. તેણે ટ્વિટર પર લખ્યું, ‘ભારત અને દુનિયાભરના લોકો ખૂબ ખુશ છે. આપણા માટે, દિવાળી આપણી સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યો સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે. આ આપણી સભ્યતાનો આત્મા છે. તે પ્રકાશ અને સત્યનું પ્રતીક છે. યુનેસ્કોની અમૂર્ત હેરિટેજ યાદીમાં દિવાળીનો સમાવેશ આ તહેવારની વૈશ્વિક લોકપ્રિયતામાં વધુ વધારો કરશે. ભગવાન શ્રી રામના આદર્શો હંમેશા આપણને માર્ગ બતાવે.
આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ભારત અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસો (ICH)ના સંરક્ષણ માટે આંતર સરકારી સમિતિના સત્રનું આયોજન કરી રહ્યું છે. આ સમિતિનું 20મું સત્ર 8 થી 13 ડિસેમ્બર દરમિયાન લાલ કિલ્લા પર આયોજિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. યુનેસ્કો દ્વારા દિવાળીના તહેવારને પ્રતિષ્ઠિત યાદીમાં સામેલ કરવાની જાહેરાત બાદ ‘વંદે માતરમ’ અને ‘ભારત માતા કી જય’ના નારા હવામાં ગુંજ્યા. યુનેસ્કોનો હેતુ આ યાદી દ્વારા વિશ્વભરની વિવિધ સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓની વિવિધતા અંગે જાગૃતિ વધારવા અને ભાવિ પેઢીઓ માટે તેમની જાળવણી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
માનવતાના અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની યાદીમાં દિવાળીના તહેવાર પર ભારતનો સમાવેશ કરવા પર કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે જણાવ્યું હતું કે યુનેસ્કોએ શાંતિ અને સારાની જીતની શાશ્વત માનવીય આકાંક્ષાનું સન્માન કર્યું છે. દિવાળી ભારતીયો માટે ખૂબ જ ભાવનાત્મક તહેવાર છે, જે પેઢીઓથી ઉજવવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું, ‘કુંભારોથી લઈને કારીગરો સુધી લાખો હાથ આ વારસાને જીવંત રાખે છે. યુનેસ્કોનું આ ‘ટેગ’ પણ એક જવાબદારી છે; આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે દિવાળી હંમેશા એક વારસો બની રહે. આપણા બાળકોને દિવાળી, રામ રાજ્ય અને સુશાસનના તહેવાર વિશે જાણવું જોઈએ. આ આવનારી દિવાળીએ દરેકને શાંતિ, કૃતજ્ઞતા અને સહિયારી માનવતાનો એક વધારાનો દીવો પ્રગટાવવા આમંત્રણ આપો.
