હિન્દુ ધર્મમાં મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ખૂબ જ પરંપરાગત રીતે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર દર વર્ષે પોષ મહિનામાં આવે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર મકરસંક્રાંતિ ત્યારે જ ઉજવવામાં આવે છે જ્યારે સૂર્ય ધનુરાશિ છોડીને મકર રાશિમાં સંક્રમણ કરે છે. માન્યતાના આધારે, આ તહેવારને સૂર્ય અને નવી શરૂઆતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ મહિનામાં સૂર્ય અને ભગવાન વિષ્ણુની ઉપાસના કરવાથી સારા સ્વાસ્થ્યની સાથે-સાથે સુખ-સમૃદ્ધિ પણ પ્રાપ્ત થાય છે. આ દિવસે બનેલા શુભ યોગમાં પૂજા, સ્નાન અને દાન કરવાથી અનેક પ્રકારની પરેશાનીઓમાંથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ પણ આવે છે. આ સાથે મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર અનેક પ્રકારના દોષોને પણ દૂર કરે છે. આવી સ્થિતિમાં આજે આપણે જાણીશું કે મકરસંક્રાંતિ પર પિતૃ દોષ દૂર કરવા માટે કયા ઉપાય કરવા જોઈએ.
મકરસંક્રાંતિ ક્યારે છે
જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, વર્ષ 2026 માં, સૂર્ય 14 જાન્યુઆરીએ મકર રાશિમાં સંક્રમણ કરશે. સંક્રમણનો સમય બપોરે 3:13 પર રહેશે. આ કારણોસર મકરસંક્રાંતિ 14 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવશે. તેને નવા વર્ષનો સૌથી મોટો તહેવાર માનવામાં આવે છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ગયા દાન અને સ્નાનનું વિશેષ મહત્વ છે.
મકરસંક્રાંતિની પ્રકૃતિ
મકરસંક્રાંતિ ભારતના લગભગ ઘણા રાજ્યોમાં ઉજવવામાં આવે છે. તે દરેક જગ્યાએ અલગ અલગ નામો સાથે ઉજવવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં તેને ઉત્તરાયણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પંજાબમાં તે લોહરી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, આસામમાં તે માઘ બિહુ તરીકે અને તમિલનાડુમાં તેને પોંગલ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ઘણા રાજ્યોમાં લોકો પતંગ ઉડાવે છે. ઘણી જગ્યાએ ખીચડી બનાવવાનો રિવાજ છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ દિવસથી સૂર્ય દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ જાય છે અને આ પ્રક્રિયાને ઉત્તરાયણ કહેવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં આ સમય ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન ગંગા અથવા યમુના જેવી પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાથી બધા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે. તેમજ આ દિવસે કરવામાં આવેલ દાન પુણ્ય લાવે છે.
પિતૃ દોષથી છુટકારો મેળવવાના ઉપાયો
– મકરસંક્રાંતિના દિવસે સૂર્યને જળ ચઢાવતી વખતે તેમાં કાળા તલ અને લાલ ફૂલ નાખો. આનાથી પૂર્વજોને સીધું સંતોષ મળે છે.
આ સિવાય “ઓમ પિતૃદેવાય નમઃ” મંત્રનો જાપ કરીને પિતૃઓનું ધ્યાન કરો.
– મકરસંક્રાંતિના દિવસે ગાય, કૂતરા અને કાગડાને ભોજન કરાવવું જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે પૂર્વજો આ સ્વરૂપોમાં આવે છે અને તેમનો ભાગ લે છે.
– સાંજે ઘરના દક્ષિણ ખૂણામાં તમારા પૂર્વજોના નામનો દીવો પ્રગટાવો.
મકરસંક્રાંતિ પર પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરવાનું મહત્વ માનવામાં આવે છે. માઘમાં સ્નાન કરવાથી પિતૃદોષની અસર ઓછી થાય છે.
