રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વમાં અમેરિકાએ વેનેઝુએલાના કહેવાતા તાનાશાહને પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લીધો છે. અમેરિકન એજન્સીઓ તેમને પકડીને ન્યૂયોર્ક લાવી છે, જ્યાં માદુરો અને તેની પત્ની પર નાર્કો-ટેરરિઝમ માટે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પે આ અભિયાનને લઈને અમેરિકાની નવી નીતિ રજૂ કરી. તેણે તેને ડોન-રો પોલિસી કહી. ટ્રમ્પના કહેવા પ્રમાણે, અમેરિકી સેનાએ આ નીતિનું પાલન કર્યું અને વેનેઝુએલામાં પ્રવેશ કરીને કાર્યવાહી કરી.
મીડિયા સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે વેનેઝુએલામાં સત્તા પર હતા ત્યારે માદુરો અમેરિકા માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી રહ્યા હતા. તે પ્રતિકૂળ વિદેશી દળો સાથે મળીને અદ્યતન સૈન્ય ક્ષમતાઓ પ્રાપ્ત કરવાનો સતત પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. ટ્રમ્પે કહ્યું, “માદુરોના શાસન દરમિયાન, વેનેઝુએલા તેની ધરતી પર અમેરિકાના દુશ્મનોને આશ્રય આપતું હતું. આ ખતરનાક અને અમેરિકન હિતો અને લોકો માટે ખતરો હતો. તેથી જ અમે તેને ત્યાંથી હટાવ્યા.” ટ્રમ્પે આ દાવો કર્યો હતો પરંતુ તેના સમર્થન માટે કોઈ નક્કર પુરાવા રજૂ કર્યા નથી.
અગાઉ ટ્રમ્પે મનરો સિદ્ધાંતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેણે 200 વર્ષથી અમેરિકાની વિદેશ નીતિનું નેતૃત્વ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે વેનેઝુએલાના વહીવટીતંત્રે મનરો યુગથી ઘણો લાંબો રસ્તો કાઢ્યો છે. તે જે ક્રિયાઓ લઈ રહ્યો હતો તે મનરો સિદ્ધાંતના સિદ્ધાંતોને અનુસરતો નથી. “તેમની ક્રિયાઓ અમેરિકન વિદેશ નીતિનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન હતું, જેનાં મૂળ બેસો વર્ષ કરતાં વધુ જૂનાં છે, અને ફરીથી બનશે નહીં.”
મનરો સિદ્ધાંત શું હતો?
મનરો સિદ્ધાંત અમેરિકાની એક મહત્વપૂર્ણ વિદેશ નીતિ છે, જેની જાહેરાત 1823માં તત્કાલિન યુએસ પ્રમુખ જેમ્સ મનરો દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ નીતિ હેઠળ અમેરિકાએ પશ્ચિમી દેશોને લેટિન અમેરિકા અને અમેરિકામાં હસ્તક્ષેપ કરવાની મનાઈ કરી હતી. બદલામાં અમેરિકા પણ યુરોપની આંતરિક બાબતોમાં દખલ નહીં કરે. એટલું જ નહીં, આ સમયે અમેરિકાએ સૈદ્ધાંતિક રીતે સ્વીકાર્યું હતું કે તે આ નવા દેશોની સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરશે.
પ્રારંભિક તબક્કામાં તે માત્ર એક ચેતવણી હતી કારણ કે તે સમયે અમેરિકા એટલું શક્તિશાળી નહોતું. ધીરે ધીરે વાર્તા બદલાઈ અને સમય સાથે અમેરિકાએ આ દેશોમાં પોતાનું વર્ચસ્વ બતાવવાનું શરૂ કર્યું. અમેરિકાએ ક્યુબા, પનામા, નિકારાગુઆ, ડોમિનિકન રિપબ્લિક જેવા દેશોમાં વારંવાર હસ્તક્ષેપ કર્યો.
