એલોન મસ્ક: અમેરિકન અબજોપતિ એલોન મસ્ક એઆઈના ક્ષેત્રમાં અવકાશ ક્રાંતિ કરવા જઈ રહ્યા છે. તેણે આગામી થોડા અઠવાડિયામાં AIના ક્ષેત્રને સંપૂર્ણ રીતે બદલવાનો દાવો કર્યો છે. જો કે, આ મામલે નિષ્ણાતોએ તેમના મિશનને ખૂબ જ મુશ્કેલ ગણાવ્યું છે. વાસ્તવમાં, મસ્કએ કહ્યું છે કે આવનારા સમયમાં તેઓ લગભગ 10 લાખ ઉપગ્રહો અવકાશમાં લોન્ચ કરવા જઈ રહ્યા છે, જેથી ત્યાં સૌર ઉર્જા પર ચાલતું વિશાળ ડેટા સેન્ટર બનાવી શકાય. મસ્કના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું પૃથ્વીના વીજળી પુરવઠા પર અસરને અટકાવશે.
ઈલોન મસ્કનો આ દાવો માત્ર ખોટો નથી, પરંતુ તેણે આ માટે મોટા પાયે તૈયારીઓ પણ શરૂ કરી દીધી છે. સોમવારે, મસ્કએ જાહેરાત કરી કે તેણે તેની સ્પેસ કંપની સ્પેસએક્સને AI બિઝનેસ સાથે જોડ્યું છે. આ પછી તે આ કંપનીનો IPO લાવવાનું પણ વિચારી રહ્યો છે. પોતાના કાર્યક્રમને લોકપ્રિય બનાવવા માટે, મસ્કે સ્પેસએક્સની વેબસાઈટ પર લખ્યું, “સ્પેસમાં બનેલ AI આ ઉદ્યોગને આગળ વધારવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે, ત્યાં હંમેશા ઊર્જા હોય છે, હંમેશા સૂર્યપ્રકાશ હોય છે.”
નોંધનીય છે કે મસ્કનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસને AI ડેટા સેન્ટર્સના પાવર વપરાશ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. ટ્રમ્પના બિઝનેસ એડવાઈઝરે આ મામલે ભારત અને ચીન પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે ચીન અને ભારતના લોકો એઆઈનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે તે ડેટા સેન્ટર્સ પર અમેરિકા પોતાની વીજળી શા માટે ખર્ચે. એટલું જ નહીં, તેણે દાવો કર્યો હતો કે ટ્રમ્પ ટૂંક સમયમાં આ મામલે નવો નિર્ણય લઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોએ પડકારો દર્શાવ્યા
મસ્કની કંપની SpaceX અવકાશ ક્ષેત્રે સતત ધ્વજ લહેરાવી રહી છે. ફરીથી વાપરી શકાય તેવા રોકેટથી લઈને તેના ડ્રેગન કેપ્સ્યુલ સુધી, એવી ઘણી વસ્તુઓ છે જેણે મસ્કને વધુ સારી મન ધરાવતી વ્યક્તિ સાબિત કરી છે. હવે તે AIના ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ કરવા જઈ રહ્યો છે, તેથી નિષ્ણાતો પણ તેના પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો કે, નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય મસ્ક કરતા અલગ હોવાનું જણાય છે. તેમનું કહેવું છે કે મસ્કે ભલે ડેટ્રોઇટને હરાવીને ટેસ્લાને વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન કાર કંપની બનાવી દીધી હોય, પરંતુ તેને અવકાશમાં AI ડેટા સેન્ટર્સના પ્રોજેક્ટમાં ટેકનિકલ, નાણાકીય અને પર્યાવરણીય સ્તરે ગંભીર અવરોધોનો સામનો કરવો પડશે. ભલે આપણે વિચારી શકીએ કે અવકાશમાંથી સૂર્યની ઉર્જા લઈને AI સિસ્ટમ્સ ચલાવવાથી પૃથ્વીની વીજળી ગ્રીડ પરનું દબાણ ઘટશે અને વિશાળ ડેટા સેન્ટરની જરૂરિયાત ઘટશે, જેનાથી ખેતીની જમીન, જંગલો અને વિશાળ માત્રામાં પાણી (ઠંડક માટે)નો વપરાશ ઘટશે, પરંતુ અવકાશની પોતાની સમસ્યાઓ પણ છે.
ડેટા કેન્દ્રોની ગરમી
મસ્ક જે ડેટા સેન્ટર્સ સ્પેસમાં સ્થાપવાની વાત કરી રહ્યા છે તે એ જ છે જેના વિશે ઓપન એઆઈ ચીફ ઓલ્ટમેને ગીબલી ઈમિટેટ વાયરલ સમયે કહ્યું હતું કે ડેટા સેન્ટર્સને ઠંડું કરવાની જરૂર છે. આ કેન્દ્રો સતત ઉપયોગને કારણે ઘણી ગરમી ઉત્પન્ન કરે છે. એનડીટીવીના અહેવાલ મુજબ, નિષ્ણાતો કહે છે કે ભલે સામાન્ય માન્યતા છે કે જગ્યા ખૂબ જ ઠંડી હોય છે, પરંતુ એવું નથી. અવકાશ એક શૂન્યાવકાશ છે, જે ગરમીને બહાર આવવા દેતું નથી, તેથી તે ગરમીને પોતાની અંદર રાખશે. જેના કારણે જો કોમ્પ્યુટરની ચિપને ઠંડી ન કરવામાં આવે તો તે વધુ ગરમ થઈને પીગળી જશે.
