નવી દિલ્હીઃ2025ના મહિલા વનડે વર્લ્ડ કપમાં ભારતે ઈતિહાસ રચ્યો હતો. ઓસ્ટ્રેલિયા જેવી દિગ્ગજ ટીમને હરાવીને મહિલા ODI ઈતિહાસનો સૌથી મોટો સફળ ચેઝ પૂર્ણ કર્યો. આ જીતે માત્ર ઓસ્ટ્રેલિયાની 15 મેચની જીતનો સિલસિલો તોડી નાખ્યો, પરંતુ ભારતને ફાઇનલમાં પણ લઈ ગયું અને ખાતરી કરી કે આ વખતે ફોર્મેટમાં નવો ચેમ્પિયન હશે.
આ જીત ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ઈતિહાસની સૌથી યાદગાર જીત બની ગઈ હતી, પરંતુ ભારતે અસંભવને પાર પાડ્યું તે પ્રથમ વખત નહોતું. ચાલો 21મી સદીની તે ઐતિહાસિક જીત પર એક નજર કરીએ જેણે ભારતીય મહિલા ક્રિકેટની ઓળખ બદલી નાખી.
2005 માં, ભારત પ્રથમ વખત મહિલા વિશ્વ કપની ફાઇનલમાં પહોંચ્યું હતું અને તે પણ ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન ન્યુઝીલેન્ડને 40 રને હરાવીને. પ્રથમ બેટિંગ કરતા ભારતની શરૂઆત ખરાબ રહી હતી. શરૂઆતની બે વિકેટ વહેલી પડી ગઈ હતી, પરંતુ અંજુમ ચોપરા અને કેપ્ટન મિતાલી રાજે પાર્ટનરશિપ કરીને દાવને સંભાળ્યો હતો. બંને વચ્ચે 66 રનની ભાગીદારી થઈ હતી. અંજુમના આઉટ થયા પછી, મિતાલીએ પોતે જવાબદારી લીધી અને અણનમ 91 રન બનાવ્યા અને ભારતને 204/6 સુધી પહોંચાડ્યું.
જવાબમાં ન્યુઝીલેન્ડે 13ના સ્કોર પર બે વિકેટ ગુમાવી દીધી હતી, ત્યારબાદ નુશીન અલ ખાદીરે તેની પહેલી જ ઓવરમાં બે વિકેટ લઈને મેચનો પલટો ફેરવી નાખ્યો હતો. મારિયા ફાહે (73 રન) સંઘર્ષ કરી રહી હતી, પરંતુ ભારતની શિસ્તબદ્ધ બોલિંગે દક્ષિણ આફ્રિકાને 164 સુધી મર્યાદિત કરી દીધું હતું. આ જીત ભારતને પ્રથમ વખત વર્લ્ડ કપ ફાઇનલમાં લઈ ગઈ હતી અને મહિલા ક્રિકેટ માટે એક નવા યુગની શરૂઆત થઈ હતી.
હરમનપ્રીત કૌરે વરસાદના વિક્ષેપવાળી આ સેમીફાઈનલમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. હરમનપ્રીતે 42 ઓવરમાં 115 બોલમાં અણનમ 171 રન બનાવ્યા, જે ભારતીય મહિલા ક્રિકેટના ઈતિહાસની સૌથી પ્રખ્યાત ઈનિંગ્સમાંથી એક બની ગઈ. હરમનપ્રીત ક્રિઝ પર આવી ત્યારે ભારત 35/2 પર સંઘર્ષ કરી રહ્યું હતું. તેણે પ્રથમ ફિફ્ટી 64 બોલમાં અને પછીની બે 50 માત્ર 43 બોલમાં પૂરી કરી. ભારતે 281/4નો મોટો સ્કોર કર્યો હતો. ઓસ્ટ્રેલિયાએ શરૂઆતમાં પ્રયાસ કર્યો, એલિસ વિલાની (75) અને એલેક્સ બ્લેકવેલ (90)એ સંઘર્ષ કર્યો, પરંતુ અંતે દીપ્તિ શર્માએ બ્લેકવેલને બોલ્ડ કરીને ભારતને જીત અપાવી. આ જીત માત્ર ફાઈનલની ટિકિટ જ ન હતી, પરંતુ મહિલા ક્રિકેટને ભારતના દરેક ઘર સુધી લઈ જવામાં એક વળાંક પણ હતો. જેમિમાહ રોડ્રિગ્સ પણ આ મેચથી પ્રેરિત હતી.
2017 વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ બાદ ભારત અને ઈંગ્લેન્ડ વચ્ચેનો પ્રથમ મુકાબલો ફરીથી રોમાંચથી ભરેલો હતો. ઈંગ્લેન્ડે પ્રથમ બેટિંગ કરીને 207 રન બનાવ્યા હતા. જવાબમાં, ભારતે સ્મૃતિ મંધાના (86 રન)ના બળે 166/3 સુધી પહોંચીને જીત તરફ આગળ વધ્યું, પરંતુ મધ્યક્રમના પતનથી ટીમને 190/9 પર મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયું. અંતમાં એકતા બિષ્ટ અને પૂનમ યાદવે છેલ્લી વિકેટ માટે 18 રનની અણનમ ભાગીદારી કરી અને ભારતને જીતના મુકામ સુધી પહોંચાડ્યું. ઈંગ્લેન્ડ જેવા ચેમ્પિયનને હરાવ્યા બાદ આ જીત ભારતના આત્મવિશ્વાસની નવી વાર્તા હતી.
ઓસ્ટ્રેલિયાએ સતત 26 મેચ જીતી હતી, પરંતુ ભારતે આ ક્રમ તોડ્યો હતો. બેથ મૂની અને એશ્લે ગાર્ડનરની અડધી સદી સાથે ઓસ્ટ્રેલિયાએ પહેલા રમતા 264/9 રન બનાવ્યા હતા.
શેફાલી વર્મા અને યસ્તિકા ભાટિયાની ભાગીદારીથી ભારતે શાનદાર શરૂઆત કરી હતી. બંને વચ્ચે સદીની ભાગીદારી હતી. મેચ છેલ્લી ઓવર સુધી પહોંચી હતી. એક સમયે ભારતને ચાર રનની જરૂર હતી અને બે વિકેટ બાકી હતી. ઝુલન ગોસ્વામીએ નિકોલ કેરીની બોલ પર હાઇ ડ્રાઇવ રમી અને ભારત જીત્યું. આ માત્ર ઝૂલતી ક્ષણ જ નહીં, પણ ભારતીય મહિલા ક્રિકેટના આત્મવિશ્વાસનું પ્રતીક પણ બની ગઈ.
આ મેચ 1999 પછી ઈંગ્લેન્ડમાં ભારતની પ્રથમ વનડે શ્રેણી જીતી હતી. ઉપરાંત, ઝુલન ગોસ્વામીની શાનદાર કારકિર્દીની આ છેલ્લી મેચ હતી. શરૂઆતી આંચકો છતાં ભારતે સ્મૃતિ મંધાના (50) અને દીપ્તિ શર્મા (50)ની મદદથી 169 રન બનાવ્યા હતા. ઇંગ્લેન્ડની ટીમે શરૂઆતમાં ચાર વિકેટ ગુમાવી દીધી હતી, પરંતુ ચાર્લી ડીન (47)એ વળતો જવાબ આપ્યો હતો. 44મી ઓવરમાં જ્યારે ડીન નોન-સ્ટ્રાઈકર છેડે આગળ વધી ત્યારે તે દીપ્તિ શર્મા દ્વારા રનઆઉટ થઈ ગઈ અને ભારત જીત્યું. ભારતે જીત સાથે લિજેન્ડને વિદાય આપતા મેદાન પર ઝુલનની આંખોમાં આંસુ હતા.
આ મેચમાં કુલ ચાર સદી ફટકારવામાં આવી હતી અને 646 રન બનાવ્યા હતા, જે મહિલાઓના ODI ઈતિહાસમાં એક અદ્ભુત ચમત્કાર છે. ભારતે પ્રથમ બેટિંગ કરીને 325/3નો વિશાળ સ્કોર બનાવ્યો હતો. સ્મૃતિ મંધાના (136) અને કેપ્ટન હરમનપ્રીત કૌર (103)* રન બનાવ્યા. જવાબમાં, દક્ષિણ આફ્રિકા 67/3 પર સંઘર્ષ કરી રહ્યું હતું, પરંતુ લૌરા વોલ્વાર્ડ (135) અને મેરિઝાન કેપ્પ (109)એ 184 રનની ભાગીદારી કરીને મેચને બરાબરી કરી હતી. છેલ્લી ઓવરમાં 10 રનની જરૂર હતી. પૂજા વસ્ત્રાકરે બે વિકેટ લીધી અને છેલ્લા બોલ પર તેણે ધીમા બોલે વોલ્વાર્ટને આઉટ કર્યો અને ભારતનો વિજય થયો.
અને હવે, ઈતિહાસની સૌથી મોટી જીત, મહિલા ODI ઈતિહાસમાં સૌથી મોટો રન ચેઝ. ઓસ્ટ્રેલિયાએ પ્રથમ બેટિંગ કરીને 338 રન બનાવ્યા હતા. ફોબી લિચફિલ્ડે શાનદાર સદી ફટકારી હતી જ્યારે એલિસ પેરી અને એશ્લે ગાર્ડનરે અડધી સદી ફટકારી હતી. જ્યારે ભારતે પીછો શરૂ કર્યો, ત્યારે શરૂઆતમાં આંચકો લાગ્યો અને સ્કોર 60/2 થઈ ગયો. પરંતુ ત્યારબાદ જેમિમાહ રોડ્રિગ્સ (અણનમ 127) અને હરમનપ્રીત કૌરે (89) ઇનિંગની જવાબદારી સંભાળી અને ઇતિહાસ લખ્યો. દીપ્તિ શર્મા, રિચા ઘોષ અને અમનજોત કૌરનું નાનું, પરંતુ તીક્ષ્ણ યોગદાન ભારતને જીત તરફ લઈ ગયું. આ જીતે ભારતને માત્ર ફાઇનલમાં જ નહીં લઈ જ્યું પરંતુ મહિલા ક્રિકેટમાં નવા ચેમ્પિયનનો પણ નિર્ણય કર્યો.

