ગરુડ પુરાણ મૃત્યુ, અંતિમ સંસ્કાર અને આત્માની યાત્રા સંબંધિત નિયમોનું વિગતવાર વર્ણન કરે છે. આ પુરાણ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કાર એ માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી પરંતુ આત્માની શાંતિ અને તેની આગળની યાત્રા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ કાર્ય છે. તેથી, આ કાર્યમાં કેટલાક વિશેષ નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. ગરુડ પુરાણ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે અમુક પરિસ્થિતિઓમાં રહેતા લોકોએ અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લેવો જોઈએ નહીં. આમ કરવાથી આત્માને શાંતિ નથી મળતી અને પરિવારમાં અશુભ પ્રભાવ પડી શકે છે. ચાલો જાણીએ એવા 5 પ્રકારના લોકો વિશે જે ગરુડ પુરાણ અનુસાર અંતિમ સંસ્કારમાં સામેલ નથી થતા.
1. સગર્ભા સ્ત્રીઓ
ગરુડ પુરાણમાં ગર્ભવતી મહિલાઓને અંતિમ સંસ્કારથી સંપૂર્ણપણે દૂર રાખવાની સૂચના છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મૃત્યુ સમયે નકારાત્મક ઉર્જા અને શોકનું વાતાવરણ ગર્ભમાં રહેલા બાળક પર ખરાબ અસર કરે છે. સગર્ભા સ્ત્રીના મનમાં દુઃખ અથવા ભયની લાગણી બાળકના સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક વિકાસને અસર કરી શકે છે. તેથી, ગર્ભવતી મહિલાએ અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન ઘરે જ રહેવું જોઈએ. તેણે અંતિમયાત્રા અથવા અંતિમ સંસ્કારના સ્થળે ન જવું જોઈએ. જો મજબૂરી હોય તો પણ તેને દૂરથી નમસ્કાર કરવા જોઈએ અને નજીક ન જવું જોઈએ.
2. નાના બાળકો (5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના)
નાના બાળકોમાં હજુ સુધી સંપૂર્ણ સમજણ વિકસિત નથી. ગરુડ પુરાણ જણાવે છે કે 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને મૃત્યુના સંસ્કારમાં સામેલ ન કરવા જોઈએ. આમ કરવાથી તેઓના મનમાં બિનજરૂરી ભય અને આઘાત પેદા થઈ શકે છે. બાળકની કોમળ માનસિકતા મૃત્યુના દ્રશ્યને સહન કરી શકતી નથી. આનાથી તેમના ભવિષ્યમાં ભય, ચિંતા અથવા ઊંઘની સમસ્યા થઈ શકે છે. તેથી, નાના બાળકોને ઘરે વિશ્વાસુ વ્યક્તિ પાસે રાખવા જોઈએ. જો બાળક મોટું થાય અને પૂછે તો તેને સરળ શબ્દોમાં સમજાવી શકાય, પરંતુ અગ્નિસંસ્કાર સમયે તેને ત્યાં ન લઈ જવો જોઈએ.
3. બીમાર અથવા શારીરિક રીતે નબળા લોકો
જે લોકો પહેલાથી જ ગંભીર બીમારી, નબળાઈ અથવા માનસિક અસ્વસ્થતાથી પીડિત છે તેઓએ અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લેવો જોઈએ નહીં. ગરુડ પુરાણ અનુસાર મૃત્યુ સમયે ઉર્જા ખૂબ જ ભારે હોય છે. બીમાર લોકો આ ઉર્જા સહન કરી શકતા નથી. તેનાથી તેમની બીમારી વધી શકે છે અથવા તેમના સ્વાસ્થ્યમાં વધુ બગાડ થઈ શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પહેલેથી જ હોસ્પિટલમાં દાખલ છે અથવા તે ખૂબ જ નબળી છે, તો તેને સ્મશાન સ્થળ પર લઈ જવો જોઈએ નહીં. ઘરે અંજલિ આપવા માટે તે પૂરતું છે.
4. જેના ઘરમાં સુતક ચાલી રહ્યું છે
ગરુડ પુરાણ સુતક સમયગાળા દરમિયાન અન્ય અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપવા સખત પ્રતિબંધિત કરે છે. જો કોઈના ઘરમાં મૃત્યુ થયું હોય અને સુતક ચાલુ હોય (મૃત્યુના 10-13 દિવસ સુધી) તો તે પરિવારના સભ્યોએ અન્ય કોઈ અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લેવો જોઈએ નહીં. આમ કરવાથી ડબલ નેગેટિવ એનર્જીની અસર થાય છે. આનાથી આત્માની શાંતિમાં અડચણ આવે છે અને બંને પરિવારોમાં અશુભ અસર વધી શકે છે. અન્ય ધાર્મિક વિધિઓમાં સૂતક કાળ પૂર્ણ થયા પછી જ હાજરી આપવી જોઈએ.
