પ્રકાર 2 ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાની સારવારમાં વપરાય છે GLP-1 દવાઓની પેટન્ટની સમયસીમા સમાપ્ત થતાં, મોટી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓએ સસ્તા જેનરિક વિકલ્પો શરૂ કર્યા છે. આ વિકલ્પોની કિંમતો વર્તમાન કિંમતો કરતા ઘણી ઓછી છે.
જો કે, છૂટક ફાર્મસીઓ, ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ, જથ્થાબંધ વેપારી અને વેલનેસ ક્લિનિક્સ દ્વારા તેમની માંગ પર ઉપલબ્ધતા અંગે કેટલીક ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે. જો આ દવાઓનો યોગ્ય તબીબી દેખરેખ વિના ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો તે ગંભીર આડઅસર અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય જોખમોનું કારણ બની શકે છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઇનમાં આવી દવાઓના ઉપયોગમાં કડક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે અને નૈતિક ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રેક્ટિસ જાળવવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, ભારતના ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલે આ દવાઓના અનધિકૃત વેચાણ અને પ્રચાર સામે તેનું નિયમનકારી દેખરેખ સઘન બનાવ્યું છે.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈને, ભારતના ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલે, રાજ્યના નિયમનકારો સાથે મળીને, ડ્રગ સપ્લાય ચેઈનમાં સંભવિત ગેરરીતિઓને રોકવા અને અનધિકૃત વેચાણ અને ઉપયોગને રોકવા માટે સંખ્યાબંધ લક્ષ્યાંકિત પગલાંઓ શરૂ કર્યા છે.
10 માર્ચના રોજ, તમામ ઉત્પાદકોને વિગતવાર સલાહ આપવામાં આવી હતી, જે સ્પષ્ટપણે સરોગેટ જાહેરાતો અને કોઈપણ પ્રકારના પરોક્ષ પ્રમોશનને પ્રતિબંધિત કરે છે જે ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરી શકે અથવા દવાઓના ‘ઓફ-લેબલ’ ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી શકે.
તાજેતરના અઠવાડિયામાં, અમલીકરણ પ્રવૃત્તિઓ નોંધપાત્ર રીતે તીવ્ર કરવામાં આવી છે. ઓનલાઈન ફાર્મસી વેરહાઉસ, દવાના જથ્થાબંધ વિક્રેતાઓ, રિટેલર્સ અને વેલનેસ અને સ્લિમિંગ ક્લિનિક્સ સહિત 49 એકમોનું ઓડિટ અને નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ નિરીક્ષણો દેશના ઘણા જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા અને તેનો હેતુ મુખ્યત્વે અનધિકૃત વેચાણ, અયોગ્ય પ્રિસ્ક્રાઇબિંગ પ્રથાઓ અને ગેરમાર્ગે દોરતા માર્કેટિંગ સંબંધિત ઉલ્લંઘનોને ઓળખવાનો હતો. આ ઉપરાંત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી સંસ્થાઓને પણ નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.
દિલ્હી AIIMS ખાતે એન્ડોક્રિનોલોજી અને મેટાબોલિઝમ વિભાગના પ્રોફેસર અને HOD ડૉ. નિખિલ ટંડને આવી દવાઓના બેદરકાર ઉપયોગ સામે ચેતવણી આપી છે. “સ્થૂળતા ઘટાડવા માટે આપણે ઘણા પગલાં લઈ શકીએ છીએ. આ તરફનું પહેલું અને સૌથી મહત્વનું પગલું છે શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ અને ખાવાની આદતોમાં ફેરફાર… વજનને નિયંત્રિત કરવા માટે વપરાતી દવાઓ હંમેશા ખાવાની ટેવ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓને નિયંત્રિત કરવાના આધારે આપવામાં આવે છે. વજન ઘટાડવા માટે, આપણે સૌ પ્રથમ આપણી જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરવો પડશે… આ બધા પછી પણ, જો આપણું વજન આપણે જોઈએ તેટલું ઘટતું નથી, તો આપણે પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ કે જે વજન ઘટાડવાની છે. આડઅસર… કોઈપણ દવા માત્ર ત્યારે જ મંજૂર થાય છે જ્યારે તેના ફાયદા તેના જોખમો કરતાં હોય, અને તે તમારા વજનને 5% ઘટાડી શકે છે, શરૂઆતમાં તે ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ પછીથી જાણવા મળ્યું કે તે વજનને પણ અસર કરે છે… પરંતુ તેનો ઉપયોગ બેદરકારીથી ન કરવો જોઈએ, કારણ કે તે ગંભીર સમસ્યા હોઈ શકે છે… લોકોએ સાવચેત રહેવું જોઈએ કારણ કે તેની આડઅસર થઈ શકે છે.
