ક્લાઈમેટ એક્ટિવિસ્ટ સોનમ વાંગચુકની પત્ની ગીતાંજલિ અંગમોએ તેમની અટકાયત વિરુદ્ધ અરજી દાખલ કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ અંગેની સુનાવણી 6 જાન્યુઆરી, 2026 સુધી મુલતવી રાખી હતી. વાંગચુકને 26 સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અધિનિયમ (NSA) હેઠળ અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. જસ્ટિસ અરવિંદ કુમાર અને એનવી અંજારીની બેન્ચે સમયની તંગીને કારણે કેસની સુનાવણી મુલતવી રાખી હતી. અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અટકાયત એ ગેરકાયદેસર અને મનસ્વી કાર્યવાહી છે જે તેમના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
સર્વોચ્ચ અદાલતે આ કેસની સુનાવણી 24 નવેમ્બરે મુલતવી રાખી હતી જ્યારે કેન્દ્ર અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખ માટે હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ એંગમો દ્વારા દાખલ કરેલા જવાબનો જવાબ આપવા માટે સમય માંગ્યો હતો. લદ્દાખને રાજ્યનો દરજ્જો આપવા અને છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં સમાવેશ કરવાની માગણીના હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોને પગલે 26 સપ્ટેમ્બરે વાંગચુકને NSA હેઠળ અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યો હતો.
સોનમ વાંગચુક પર હિંસા ભડકાવવાનો આરોપ
અહેવાલ મુજબ, આ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન લદ્દાખમાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા અને 90 લોકો ઘાયલ થયા હતા. સરકારે વાંગચુક પર હિંસા ભડકાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. રાસુકા કેન્દ્ર અને રાજ્યોને એવી વ્યક્તિઓને અટકાયતમાં લેવાની સત્તા આપે છે કે જેઓ દેશની સુરક્ષા માટે હાનિકારક કૃત્યો કરતા હોવાની શંકા છે. આ કાયદા હેઠળ અટકાયતની મહત્તમ અવધિ 12 મહિના છે. જો કે તે અગાઉ પણ રદ કરી શકાય છે.
બીજી તરફ કોંગ્રેસના સાંસદ દિગ્વિજય સિંહની અધ્યક્ષતાવાળી સંસદીય સમિતિનો રિપોર્ટ સામે આવ્યો છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લદ્દાખના શિક્ષણવિદ અને કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુક દ્વારા સ્થાપિત હિમાલયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઓલ્ટરનેટિવ્સ અનુકરણીય કાર્ય કરી રહી છે. તે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી) દ્વારા માન્ય હોવું જોઈએ. આ સપ્તાહની શરૂઆતમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલા તેના અહેવાલમાં સમિતિએ UGC દ્વારા HIALની બાકી માન્યતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. કમિટીએ એ પણ ભલામણ કરી હતી કે શિક્ષણ મંત્રાલય HIAL મોડલનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરે અને એજ્યુકેશન ઇનોવેશન સેન્ટર્સ અથવા અન્ય હસ્તક્ષેપ દ્વારા તેને અન્યત્ર કેવી રીતે અપનાવી શકાય તે અંગે વિચારણા કરે.
