ઈરાનમાં છેલ્લા 12 દિવસથી ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શને હવે ખૂબ જ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું છે. ગુરુવારે રાત્રે દેશભરમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. ઈરાનના નિર્વાસિત ક્રાઉન પ્રિન્સ રેઝા પહલવીએ સામૂહિક દેખાવો માટે આહ્વાન કર્યા પછી તરત જ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ઈરાની સત્તાવાળાઓ વિરોધીઓ વચ્ચે સંકલન તોડવા અને દેશની અંદરના સમાચારોને વિશ્વ સુધી પહોંચતા અટકાવવા ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટનો આશરો લઈ રહ્યા છે. ક્રાઉન પ્રિન્સ રેઝા પહલવીએ અગાઉ ચેતવણી આપી હતી કે ગભરાયેલી સરકાર માહિતીને દબાવવા માટે ઇન્ટરનેટને કાપી શકે છે.
ઈરાનમાં તાજેતરની અશાંતિ તેહરાન માર્કેટમાં 28 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ શરૂ થઈ હતી. ઈરાનના ચલણ (રિયાલ)નું મૂલ્ય રેકોર્ડ નીચા સ્તરે આવી ગયું છે અને વાર્ષિક ફુગાવાનો દર 42%થી ઉપર પહોંચી ગયો છે. ઈરાન હાલમાં ઈઝરાયેલ સાથેના જૂન 2024ના યુદ્ધ અને વર્ષોના આર્થિક પ્રતિબંધોના ઘામાંથી બહાર આવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. દરમિયાન, દેશમાં વીજળી કાપ અને ઇંધણની અછતને કારણે સામાન્ય લોકોના ગુસ્સાને વધુ વેગ મળ્યો છે.
માનવાધિકાર સંગઠનોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રદર્શનકારીઓ પર સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્યવાહીમાં બાળકો સહિત ઓછામાં ઓછા 45 લોકોના મોત થયા છે. 2,260 થી વધુ લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી છે. આ બધાની વચ્ચે ઈરાનના ચીફ જસ્ટિસે ચેતવણી આપી છે કે ઈસ્લામિક રિપબ્લિક વિરુદ્ધ દુશ્મનોને મદદ કરનારાઓ પ્રત્યે કોઈ નમ્રતા રાખવામાં આવશે નહીં.
અમેરિકાની કડક ચેતવણી
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ સ્થિતિ પર ખૂબ જ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે ઈરાની અધિકારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે જો તેઓ દેખાવકારોને મારવાનું શરૂ કરશે તો વોશિંગ્ટન તેમને સખત મારશે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે પણ ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા ખૂબ જ નબળી સ્થિતિમાં હોવાનું જણાવ્યું છે.
શા માટે ક્રાઉન પ્રિન્સ ઉશ્કેર્યા?
દેશનિકાલ કરાયેલ ક્રાઉન પ્રિન્સ રેઝા પહલવી, શાહના પુત્ર, જેમને 1979ની ક્રાંતિમાં હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા, તે ફરી એક વખત વિપક્ષી ચહેરા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. તેમણે લોકોને એક થઈને રસ્તા પર ઉતરવાની અપીલ કરી છે. દેખાવો દરમિયાન, સરમુખત્યાર મૃત્યુ જેવા નારા તેમજ શાહના શાસનના વખાણ કરતા નારાઓ સંભળાય છે.
