વોશિંગ્ટન: ઈરાનના વિપક્ષી નેતાઓએ ઈસ્લામિક રિપબ્લિકના પતન પછી દેશ પર શાસન કરવાની બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરી છે. તે ભારત સાથે ચાબહાર પોર્ટ પ્રોજેક્ટને ફરીથી શરૂ કરવાની અને વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા મુખ્ય ઉર્જા બજારમાં લાંબા ગાળાની ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસ ફરી શરૂ કરવાની દરખાસ્ત કરે છે.
દરખાસ્ત ઈરાન સમૃદ્ધિ પ્રોજેક્ટની ઈમરજન્સી ફેઝ પુસ્તિકામાં છે. સરકારના પતન પછીના પ્રથમ છ મહિનામાં સંક્રમણકારી સરકાર ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા અને વિદેશ નીતિને કેવી રીતે સ્થિર કરી શકે છે તેની રૂપરેખા આપતી તે વિગતવાર યોજના છે.
178 પાનાના આ દસ્તાવેજમાં ભારતને ભાવિ ઈરાની વિદેશ નીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. આ નીતિ વર્ષોના પ્રતિબંધ અને અલગતા પછી વેપાર લિંક્સનું પુનઃનિર્માણ કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ આકર્ષવા માંગે છે.
આ યોજના હેઠળ, ઈરાન દેશના દક્ષિણ-પૂર્વ કિનારે ચાબહાર પોર્ટના વિકાસ પર નવી દિલ્હી સાથે ફરીથી સહકાર શરૂ કરશે અને તેને પર્સિયન ગલ્ફ અને હિંદ મહાસાગરને મધ્ય એશિયા સાથે જોડતું વ્યાપારી કેન્દ્ર બનાવશે.
ભારત માટે, આ બંદર લાંબા સમયથી પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને અફઘાનિસ્તાન અને મોટા મધ્ય એશિયાઈ ક્ષેત્ર માટે વ્યૂહાત્મક પ્રવેશદ્વાર તરીકે જોવામાં આવે છે.
બ્લુપ્રિન્ટમાં ભારતમાં ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ ફરી શરૂ કરવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે, જે એક સમયે ઈરાનના સૌથી મોટા ઉર્જા ખરીદનારાઓમાંનું એક હતું, તે પહેલાં યુએસ પ્રતિબંધોએ વેપારમાં ભારે ઘટાડો કર્યો હતો.
દસ્તાવેજના વિશાળ ભૌગોલિક રાજકીય દ્રષ્ટિકોણમાં, ભારતને મુખ્ય એશિયન ભાગીદાર તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે કારણ કે ઈરાન પોતાને મધ્ય પૂર્વને દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયા સાથે જોડતા પ્રાદેશિક આર્થિક અને પરિવહન કેન્દ્ર તરીકે પુનઃનિર્મિત કરવા માંગે છે.
