છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઈરાનના રસ્તાઓ પર ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં દેશના સૌથી મોટા જન ચળવળની શરૂઆત તરીકે હજારો લોકો સરકાર સામે વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા માટે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. રાજધાની તહેરાન સહિત અનેક મોટા શહેરોમાં પ્રદર્શનકારીઓનો ગુસ્સો જોવા મળ્યો હતો. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન સુરક્ષા દળો અને લોકો વચ્ચે ઘર્ષણ પણ થયું છે.
છેલ્લા 2 દિવસમાં સ્થિતિ વધુ વણસી છે. સોમવાર 29 ડિસેમ્બરે, તેહરાન અને મશહાદમાં પ્રદર્શનકારીઓ અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે ઘણી જગ્યાએ અથડામણ જોવા મળી હતી. પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર લાઠીચાર્જ અને ટીયર ગેસનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો. મધ્ય તેહરાનમાં સ્થિતિ સૌથી ખરાબ છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યા છે જેમાં તેહરાનના ગ્રાન્ડ બજારના એક શોપિંગ કોમ્પ્લેક્સમાં લોકો જોરથી નારા લગાવતા જોવા મળે છે.
કારણ શું છે?
જો કે ઈરાનના લોકોનો આ ગુસ્સો અચાનક ફાટી નીકળ્યો નથી. સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીના નેતૃત્વમાં શાસન સામે વિરોધનું સૌથી મોટું કારણ દેશની ડૂબતી અર્થવ્યવસ્થા છે. તાજેતરમાં ઈરાની ચલણ રિયાલ ડૉલરની સરખામણીએ 42 હજારને પાર થઈ ગયું છે. રિયાલના ઐતિહાસિક પતનથી સામાન્ય લોકોની કમર તૂટી ગઈ છે. સ્થિતિ એટલી બગડી કે સેન્ટ્રલ બેંકના વડા મોહમ્મદ રઝા ફરઝીને રાજીનામું આપવું પડ્યું.
તે જ સમયે, મોંઘવારી દર 42 ટકાને વટાવી ગયો છે. જેના કારણે સામાન્ય લોકોની વસ્તુઓ ખરીદવાની ક્ષમતા લગભગ ખતમ થઈ ગઈ છે. ખાદ્યપદાર્થો, દવાઓ અને રોજિંદી જરૂરિયાતો લોકોની પહોંચની બહાર બની રહી છે. વર્ષો સુધી રાહ જોયા બાદ અને સુધરવાની કોઈ આશા ન દેખાડ્યા બાદ દેશવાસીઓએ હવે આ સરકાર સામે બળવો શરૂ કર્યો છે.
શું ટ્રમ્પ કારણ છે?
નિષ્ણાતોના મતે ઈરાનમાં વર્તમાન સંકટને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોથી અલગ કરી શકાય નહીં. ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ પછીની અનિશ્ચિતતા, યુએનના નવા પ્રતિબંધો અને ટ્રમ્પના પરમાણુ કાર્યક્રમને બંધ કરવાના દબાણે સ્થિતિ વધુ નાજુક બનાવી છે. હવે મંગળવારે ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ઈરાનને મોટી ચેતવણી આપી છે, જેના કારણે ઈરાનની મુશ્કેલીઓ વધુ વધી શકે છે.
