સુપ્રીમ કોર્ટે એક અનોખી SOP તૈયાર કરી છે, જેમાં નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે જો કોઈ ગરીબ વ્યક્તિ જામીન માટે નાણાકીય ગેરંટી આપવામાં અસમર્થ હોય, તો સરકાર તેને ડિસ્ટ્રિક્ટ લીગલ સર્વિસ ઓથોરિટી (DLSA) દ્વારા પૂરી પાડશે. આ રીતે તેની મુક્તિ સુનિશ્ચિત થશે. વરિષ્ઠ વકીલ સિદ્ધાર્થ લુથરા અને એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીના સૂચનો બાદ કોર્ટે આ SOP તૈયાર કરી છે. SC એ આ બાબતની સુઓ મોટુ સંજ્ઞાન લીધી જ્યારે તેને ખબર પડી કે હજારો અંડરટ્રાયલ કેદીઓ, જામીન મેળવવા છતાં, જેલમાં છે કારણ કે તેઓ જામીન બોન્ડ અથવા બાંયધરી આપવા માટે સક્ષમ નથી.
ન્યાયાધીશો એમએમ સુંદરેશ અને એસસી શર્માની બેન્ચે કહ્યું કે ડીએલએસએ 1 લાખ રૂપિયા સુધીની જામીનની રકમ આપી શકે છે. જો ટ્રાયલ કોર્ટે આનાથી વધુ રકમ નક્કી કરી હોય, તો DLSA તેને ઘટાડવા માટે અરજી દાખલ કરશે. બેન્ચે કહ્યું કે જો અંડરટ્રાયલને જામીન મળ્યાના 7 દિવસની અંદર છોડવામાં નહીં આવે તો જેલ પ્રશાસન DLSA સેક્રેટરીને જાણ કરશે. કેદીના બચત ખાતામાં ભંડોળ છે કે કેમ તે તપાસવા સચિવ તરત જ એક વ્યક્તિની નિમણૂક કરશે. જો આરોપીઓ પાસે પૈસા ન હોય, તો ડીએલએસએની ભલામણ પર જિલ્લા સ્તરીય અધિકાર પ્રાપ્ત સમિતિ 5 દિવસની અંદર જામીન માટે ભંડોળ મુક્ત કરવાનો નિર્દેશ કરશે.
કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં શું કહ્યું
સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું, ‘અધિકૃત સમિતિ એવી ભલામણ કરે છે કે અન્ડરટ્રાયલ કેદીને ગરીબ કેદીઓ માટેની સહાય યોજના હેઠળ નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે, પ્રતિ કેદી 50,000 રૂપિયા સુધીની જરૂરી રકમ પાછી ખેંચી લેવામાં આવશે અને સંબંધિત કોર્ટને ફિક્સ ડિપોઝિટ તરીકે આપવામાં આવશે. અથવા, ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીમાં એકીકરણ બાકી હોય, તે જિલ્લા સમિતિ દ્વારા યોગ્ય માનવામાં આવતા અન્ય કોઈપણ માધ્યમ દ્વારા પાંચ દિવસમાં પ્રદાન કરવામાં આવશે.’
