મધ્ય પૂર્વમાં સતત બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે સાઉદી અરેબિયાના રક્ષા મંત્રી ખાલિદ બિન સલમાન સાથે મુલાકાત કરી છે. આ બેઠક એવા સમયે થઈ જ્યારે તાજેતરમાં સાઉદી અરેબિયાની અરામકો ઓઈલ રિફાઈનરી પર હુમલો થયો હતો. વધુમાં, તેહરાને સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં સખત પ્રતિશોધાત્મક લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરી છે જ્યારે સંયુક્ત યુએસ-ઇઝરાયેલ હડતાલમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનીની હત્યા કરવામાં આવી હતી, જેનાથી મોટા પ્રાદેશિક યુદ્ધની આશંકા વધી હતી.
સાઉદી રક્ષા મંત્રીએ ‘X’ પર અસીમ મુનીર સાથેની એક તસવીર શેર કરીને આ બેઠક વિશે માહિતી આપી હતી. તેણે લખ્યું- પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ અને ડિફેન્સ ફોર્સના ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરને મળ્યા. અમે કિંગડમ પર ઈરાની હુમલાઓ અને અમારા ‘જોઈન્ટ સ્ટ્રેટેજિક ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ના માળખામાં તેમને રોકવા માટે જરૂરી પગલાં અંગે ચર્ચા કરી. અમે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આવી ક્રિયાઓ પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સ્થિરતાને નુકસાન પહોંચાડે છે અને આશા રાખીએ છીએ કે ઈરાની પક્ષ ડહાપણ બતાવશે અને કોઈપણ ભૂલથી બચશે.
‘ઇસ્લામિક નાટો’નું વ્યૂહાત્મક મહત્વ અને ગણગણાટ
આ બેઠકને વ્યૂહાત્મક રીતે ઘણી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, થોડા મહિનાઓ પહેલા તુર્કીએ પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા સાથે ત્રિકોણીય ‘ઇસ્લામિક નાટો’ જેવું સંરક્ષણ જોડાણ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તે મુશ્કેલીગ્રસ્ત મધ્ય પૂર્વ અને તેનાથી આગળના સુરક્ષા સમીકરણોને ફરીથી આકાર આપવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
પાકિસ્તાનનું સમર્થન
તાજેતરમાં, જ્યારે સાઉદી અરેબિયાની અરામકો રિફાઇનરી પર ઈરાની હુમલાઓ થયા હતા, ત્યારે પાકિસ્તાને સખત પ્રતિક્રિયા આપી હતી અને રિયાધ અને અન્ય ખાડી દેશો સાથે સંપૂર્ણ એકતા વ્યક્ત કરી હતી. ઈરાનના સતત મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા વચ્ચે હવે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું ઈસ્લામાબાદની પ્રતિક્રિયા માત્ર ‘મૌખિક નિંદા’ સુધી જ સીમિત રહેશે? આ પ્રશ્ન મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે સપ્ટેમ્બરમાં પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાએ ‘2025 સ્ટ્રેટેજિક મ્યુચ્યુઅલ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. જે અંતર્ગત ‘એક દેશ પર હુમલો એટલે બંને દેશો પર હુમલો’ પર વિચાર કરવામાં આવશે.
