નવી દિલ્હીઃ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે કહ્યું હતું કે દેશમાં ન્યાયની સરળ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવી એ સરકારની ટોચની પ્રાથમિકતાઓમાંની એક છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં નેશનલ લીગલ સર્વિસીસ ઓથોરિટી (NALSA) દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રીય પરિષદને સંબોધતા વડા પ્રધાને કહ્યું હતું કે ‘ઇઝ ઑફ લિવિંગ’ અને ‘ઇઝ ઑફ ડૂઇંગ બિઝનેસ’ ‘ઇઝ ઑફ જસ્ટિસ’ દ્વારા જ શક્ય છે. તેમણે સરકારના પ્રયાસોનો ઉલ્લેખ કર્યો જેણે તાજેતરના વર્ષોમાં ન્યાય પ્રણાલીને ઝડપી, સમાવેશી અને સુલભ બનાવી છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી ન્યાય દરેક નાગરિક સુધી પહોંચતો નથી ત્યાં સુધી સાચો સામાજિક ન્યાય શક્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે સરકારે ન્યાય પ્રક્રિયાને સરળ અને પારદર્શક બનાવવા માટે ઘણા પગલાં લીધા છે. લોક અદાલતો અને પ્રિ-લિટીગેશન સેટલમેન્ટ્સ દ્વારા લાખો વિવાદોનો ઝડપથી, સૌહાર્દપૂર્વક અને ઓછા ખર્ચે ઉકેલ લાવવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર આ પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે કાનૂની સહાય પ્રણાલીએ ગરીબો, દલિતો અને વંચિત વર્ગોને ન્યાય મેળવવામાં મોટી મદદ કરી છે. ભારત સરકારની ‘લીગલ એઇડ ડિફેન્સ કાઉન્સિલ સિસ્ટમ’ હેઠળ, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં અંદાજે 8 લાખ ફોજદારી કેસોનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો છે. મોદીએ કહ્યું કે આ પહેલ દેશના તે વર્ગોને ન્યાય આપી રહી છે જેઓ લાંબા સમયથી સિસ્ટમથી વંચિત હતા.
વડા પ્રધાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કાયદાની ભાષા એવી હોવી જોઈએ કે સામાન્ય લોકો સમજી શકે. તેમણે કહ્યું કે ચુકાદાઓ અને કાયદાકીય દસ્તાવેજો સ્થાનિક ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરાવવા જોઈએ જેથી સામાન્ય લોકો કાયદાને સારી રીતે સમજી શકે. તેમણે આ દિશામાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા પગલાની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે જ્યારે લોકો પોતાની ભાષામાં કાયદાને સમજે છે ત્યારે વિવાદો પણ ઓછા થાય છે.
મોદીએ કહ્યું કે ટેક્નોલોજી ન્યાય પ્રણાલીમાં પારદર્શિતા અને સુલભતા વધારી રહી છે. ‘ઈ-કોર્ટ્સ પ્રોજેક્ટ’નું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે કહ્યું હતું કે ડિજિટલ ટૂલ્સ વડે ન્યાય પ્રણાલી વધુ અસરકારક અને સમાવિષ્ટ બની રહી છે. તેમણે કહ્યું કે ‘ઈઝ ઑફ જસ્ટિસ’ એ માત્ર કોર્ટની બાબત નથી, પરંતુ સમાજમાં વિશ્વાસ અને સુશાસનનો આધાર છે.
