દિલ્હી હાઈકોર્ટે ગુરુવારે અભિનેતા સલમાન ખાનના વ્યક્તિત્વ અધિકારોની સુરક્ષાને લઈને મોટો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ અને મધ્યસ્થી કંપનીઓને સલમાન ખાન દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદો પર ત્રણ દિવસમાં કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સલમાને આ ફરિયાદ તે કંપનીઓ વિરુદ્ધ કરી છે જેઓ તેમના નામ, ચિત્ર, અવાજ અને અન્ય વ્યક્તિત્વ લક્ષણોનો ખોટો ઉપયોગ કરીને તેમની પ્રોડક્ટ્સ અને સેવાઓનું વેચાણ કરી રહી છે.
સલમાન ખાને હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી જેમાં અનેક કંપનીઓ પર પરવાનગી વગર કોમર્શિયલ એડ અને પ્રમોશન માટે તેના વ્યક્તિત્વનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આમાં ઘણી અજાણી કંપનીઓ અને ઓનલાઈન સેલર્સનો સમાવેશ થાય છે જેમના નામ અને ચહેરાની મદદથી સામાન્ય ઉત્પાદનોને મોંઘી બ્રાન્ડ તરીકે વેચવાનો આરોપ છે. સલમાને દાવો કર્યો હતો કે પરવાનગી વિના આ પ્રકારનો ઉપયોગ માત્ર તેના વ્યક્તિત્વના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન નથી, પરંતુ લોકોને મૂંઝવણમાં પણ મૂકે છે અને કેટલીકવાર ખોટી છાપ ઊભી કરે છે કે તે આ ઉત્પાદનોને સમર્થન આપી રહ્યો છે.
કોર્ટે ત્રણ દિવસમાં કાર્યવાહી કરવા આદેશ કર્યો હતો
જસ્ટિસ મનમીત પ્રીતમ સિંહ અરોરાએ સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ અને મધ્યસ્થી કંપનીઓએ સલમાન ખાનની ફરિયાદને ઈન્ફોર્મેશન એન્ડ ટેક્નોલોજી નિયમો 2021 હેઠળ નોંધાયેલી ફરિયાદ તરીકે ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ અને ત્રણ કામકાજના દિવસોમાં જરૂરી કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
કોર્ટે કહ્યું કે ત્રણ દિવસમાં કાર્યવાહી કરવાની રહેશે. પ્રતિવાદી નંબર બે કે જે કથિત રૂપે ટ્રેડમાર્કનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યો છે તેને તેનો નિર્ણય લેતા પહેલા IP અધિકારોને ધ્યાનમાં લેવા નિર્દેશિત કરવામાં આવે છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે તે એવી કંપનીઓ સામે સ્ટે ઓર્ડર જારી કરશે કે જે તેના નામ અથવા અન્ય વ્યક્તિત્વના લક્ષણોનો ઉપયોગ કરીને પરવાનગી વિના વ્યવસાયિક સામાન વેચી રહી છે.
વ્યક્તિત્વ અધિકારો શું છે?
વ્યક્તિત્વ અધિકારો એવા અધિકારો છે જે વ્યક્તિની ઓળખ સાથે સંબંધિત છે. તેમાં નામ, ફોટો, અવાજ, હસ્તાક્ષર, બોડી પોઝ, ચહેરાનું માળખું વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. પરવાનગી વિના ઉત્પાદનનો પ્રચાર કરવા માટે આ અધિકારોનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર ગણવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણી હસ્તીઓ તેમની ઓળખના દુરુપયોગ સામે કોર્ટનો સંપર્ક કરે છે.
