મધ્ય પૂર્વમાં તણાવના વાદળો છે. સૈન્ય સંઘર્ષની આશંકાઓ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને ફરીવાર વાટાઘાટોના ટેબલ પર બેસવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. પ્રતિબંધોથી રાહત અને દેખરેખની પદ્ધતિઓના અવકાશમાં ઊંડા તફાવતો રહે છે. દરમિયાન, ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ કહ્યું કે માર્ચની શરૂઆતમાં વાતચીતનો નવો રાઉન્ડ શક્ય છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ નવી ડીલ થઈ રહી છે.
વાસ્તવમાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ક્ષેત્રમાં સૈન્યની હાજરી વધારી છે અને જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય તો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી જવાની વારંવાર ચેતવણી આપી છે. ઈરાને એમ પણ કહ્યું છે કે જો અમેરિકા દ્વારા હુમલો કરવામાં આવશે તો તે જવાબી કાર્યવાહી કરશે. દરમિયાન, એક ઈરાની અધિકારીએ રોઈટર્સને જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટોના અગાઉના રાઉન્ડથી સ્પષ્ટ થયું હતું કે પ્રતિબંધો રાહતના અવકાશ અને પદ્ધતિ પર યુએસના મંતવ્યો ઈરાનની માંગણીઓથી અલગ છે. બંને પક્ષોએ પ્રતિબંધો હટાવવા માટે તાર્કિક સમયપત્રક સુધી પહોંચવાની જરૂર છે.
પ્રતિબંધો પર મડાગાંઠ ચાલુ છે
તમને જણાવી દઈએ કે ઈરાનની પરમાણુ મહત્વકાંક્ષાઓ પર વર્ષોની અટકેલી કૂટનીતિ પછી, આ મહિનાની શરૂઆતમાં વાટાઘાટો ફરી શરૂ થઈ, જેમાં પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ મુખ્ય અવરોધોમાંથી એક તરીકે ઉભરી આવી છે. વોશિંગ્ટન ઈરાનની યુરેનિયમ સંવર્ધન પ્રવૃત્તિઓ પર કડક મર્યાદા અને તેના અત્યંત સંવર્ધિત યુરેનિયમ (HEU) ભંડારને નષ્ટ કરવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે, જ્યારે તેહરાન આગ્રહ કરી રહ્યું છે કે કોઈપણ સોદામાં શાંતિપૂર્ણ પરમાણુ સંવર્ધનના તેના અધિકારની માન્યતા અને પ્રતિબંધોને સ્પષ્ટ અને તબક્કાવાર હટાવવાનો સમાવેશ થવો જોઈએ.
ઈરાને ‘શૂન્ય સંવર્ધન’ માટેની અમેરિકી માંગને નકારી કાઢી છે, પરંતુ અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે જો પ્રતિબંધો અનુમાનિત અને ચકાસી શકાય તેવી રીતે હળવા કરવામાં આવે તો પરમાણુ ગતિવિધિઓ પર સમાધાન કરવાની કેટલીક તૈયારી છે. ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે તેહરાન તેના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારના એક ભાગની નિકાસ કરવા, તેના સૌથી વધુ સમૃદ્ધ યુરેનિયમની શુદ્ધતાના સ્તરને ઘટાડવા અને પ્રાદેશિક સંવર્ધન કન્સોર્ટિયમમાં ભાગ લેવાનું વિચારી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ પગલાં “શાંતિપૂર્ણ પરમાણુ સંવર્ધન” ને અનુસરવાના ઈરાનના અધિકારની ઔપચારિક માન્યતા પર આધારિત છે.
