અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પર હુમલા બાદ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા ખમેનીનું નિધન થઈ ગયું છે. ત્યારથી મધ્ય પૂર્વમાં ભીષણ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે. આ યુદ્ધમાં ઈરાન ઝડપથી પોતાના મિસાઈલ ભંડારનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં એવો ભય છે કે જો ઈરાનના હથિયાર ઝડપથી ખતમ થઈ જશે તો તેની મદદ કોણ કરશે? હાલમાં એવા કોઈ સંકેત નથી કે ચીન પોતાની સંરક્ષણ પ્રણાલીને મજબૂત કરવા આગળ આવે.
શસ્ત્ર સપ્લાય પર ચીનનું વલણ
અફવાઓ વિ વાસ્તવિકતા: તાજેતરના મહિનાઓમાં એવા અહેવાલો આવ્યા હતા કે ચીન ઈરાનને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને મિસાઈલ ઈંધણ સામગ્રી મોકલી રહ્યું છે. જો કે, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે એવા દાવાઓને ફગાવી દીધા છે કે બેઇજિંગ ઈરાનને સુપરસોનિક એન્ટિ-શિપ મિસાઈલો સપ્લાય કરવા જઈ રહ્યું છે.
યુદ્ધના મેદાનમાં કોઈ પુરાવા નથી: તાજેતરના થાઈ-કંબોડિયન અથવા ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષોથી વિપરીત, અત્યાર સુધી આ યુદ્ધમાં ચીની શસ્ત્રોના ઉપયોગના કોઈ નક્કર પુરાવા મળ્યા નથી.
માત્ર રાજદ્વારી આધાર: ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે પોતાનું સમર્થન માત્ર અમેરિકાની નિંદા પૂરતું જ મર્યાદિત રાખ્યું છે. નોંધનીય છે કે ચીન તેની દરિયાઈ જરૂરિયાતના લગભગ 13% ક્રૂડ ઓઈલ ઈરાનથી આયાત કરે છે.
‘ડ્યુઅલ યુઝ’ ટેક્નોલોજીની રમત
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ચીન ઈરાનને સીધું હથિયાર નથી વેચી રહ્યું પરંતુ તે અલગ રણનીતિ અપનાવી રહ્યું છે.
