પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા સૈન્ય તણાવ અને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર અનિશ્ચિતતાની અસર હવે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની આસપાસ વધી રહેલા ખતરા બાદ પાકિસ્તાન સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં મોટો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ અને હાઈ-સ્પીડ ડીઝલના ભાવમાં એક જ વારમાં 55 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય બાદ દેશમાં ઈંધણની કિંમતોમાં અચાનક વધારો થયો છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકો અને ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર પર વધારાનો આર્થિક બોજ પડવાની શક્યતા છે.
પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં નવા ભાવ જાહેર કરાયા
પાકિસ્તાની મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, પેટ્રોલિયમ પ્રધાન અલી પરવેઝ મલિકે નાયબ વડા પ્રધાન ઇશાક ડાર અને નાણા પ્રધાન મુહમ્મદ ઔરંગઝેબ સાથે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં નવી કિંમતોની જાહેરાત કરી હતી.
નવા દરો અનુસાર પેટ્રોલની કિંમત 266.17 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી વધીને 321.17 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થઈ ગઈ છે. ભારતીય ચલણમાં તેની કિંમત 105 રૂપિયાથી વધુ છે. તે જ સમયે, હાઇ-સ્પીડ ડીઝલની કિંમત 280.86 રૂપિયાથી વધીને 335.86 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થઈ ગઈ છે, જે ભારતીય રૂપિયામાં લગભગ 110 રૂપિયા માનવામાં આવે છે.
ઈંધણના ભાવમાં આ અચાનક વધારો એવા સમયે થયો છે જ્યારે પાકિસ્તાન પહેલાથી જ મોંઘવારી અને આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે.
પેટ્રોલિયમ ડેવલપમેન્ટ લેવીમાં પણ ફેરફાર
ઈંધણની કિંમતોની સાથે સરકારે પેટ્રોલિયમ ડેવલપમેન્ટ લેવી (PDL)માં પણ ફેરફાર કર્યા છે. પેટ્રોલ પર લેવી 84.40 રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી વધારીને 105 રૂપિયા પ્રતિ લીટર કરવામાં આવી છે.
જો કે ડીઝલ પર વસૂલાતમાં થોડી રાહત આપવામાં આવી છે. ડીઝલ પર આ લેવી 76.21 રૂપિયા પ્રતિ લીટરથી ઘટાડીને 55 રૂપિયા પ્રતિ લીટર કરવામાં આવી છે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રી અલી પરવેઝ મલિકે કહ્યું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઝડપથી બદલાતી પરિસ્થિતિને કારણે સરકારે આ નિર્ણય લેવો પડ્યો. તેમણે કહ્યું કે હવે દર અઠવાડિયે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની કિંમતોની સમીક્ષા કરવામાં આવશે જેથી વૈશ્વિક બજારની સ્થિતિ અનુસાર દરોમાં ફેરફાર કરી શકાય.
ભાવ ક્યારે ઘટશે?
સરકારે સંકેત આપ્યો છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સ્થિર થાય છે અને પુરવઠાની સ્થિતિ સામાન્ય થઈ જાય છે તો ભવિષ્યમાં ઈંધણના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવા માટે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી તેલનો વધારાનો સ્ટોક અનામત રાખવામાં આવ્યો છે. આ સાથે સરકારે ચેતવણી આપી છે કે જે લોકો ઈંધણનો સંગ્રહ કરીને નફો કરવાનો પ્રયાસ કરશે તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
હોર્મુઝ સંકટ વચ્ચે પાકિસ્તાનની ચિંતા
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે પાકિસ્તાન ખાસ કરીને તેલના પુરવઠાને લઈને ચિંતિત છે. પાકિસ્તાનના મોટાભાગના ઓઈલ ટેન્કરો સામાન્ય સંજોગોમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દ્વારા દેશમાં પહોંચે છે.
જો આ દરિયાઈ માર્ગ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે તો પાકિસ્તાનના ઊર્જા પુરવઠાને ગંભીર અસર થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે પાકિસ્તાને હવે તેલ લાવવા માટે વૈકલ્પિક માર્ગો શોધવાનું શરૂ કર્યું છે.
સાઉદી અરેબિયા પાસેથી વૈકલ્પિક પુરવઠાની માંગ
પાકિસ્તાને ઊર્જા પુરવઠો સુરક્ષિત કરવા માટે સાઉદી અરેબિયા પાસે મદદ માંગી છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રી અલી પરવેઝ મલિકે પાકિસ્તાનમાં સાઉદીના રાજદૂત નવાફ બિન સઈદ અલ મલ્કીને મળ્યા અને તેલ પુરવઠા માટે વૈકલ્પિક માર્ગો અંગે ચર્ચા કરી.
પાકિસ્તાને વિનંતી કરી છે કે સાઉદી અરેબિયા લાલ સમુદ્રમાં સ્થિત યાનબુ પોર્ટ દ્વારા તેલ મોકલવાની વ્યવસ્થા કરે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના સંભવિત જોખમને ટાળવા માટે આ માર્ગને વૈકલ્પિક વિકલ્પ તરીકે ગણવામાં આવી રહ્યો છે.
અહેવાલો અનુસાર, સાઉદી અરેબિયાએ ખાતરી આપી છે કે જો જરૂર પડશે તો તે યાનબુ પોર્ટ દ્વારા પાકિસ્તાનને તેલ સપ્લાય કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો- મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધ વચ્ચે એલપીજી સિલિન્ડર મોંઘા થયા, સ્થાનિક અને કોમર્શિયલ બંનેના ભાવ વધ્યા, જુઓ નવા ભાવ
