ચૈત્ર નવરાત્રીઆ વખતે ચૈત્ર નવરાત્રી અને ચૈત્ર અમાવસ્યાને લઈને મૂંઝવણ છે. નવરાત્રિમાં કલશ સ્થાપન અને ચૈત્ર અમાવસ્યાનું દાન ક્યારે થશે તે અંગે લોકો મૂંઝવણમાં છે. ચાલો જાણીએ કે ચૈત્ર નવરાત્રિનું વ્રત ક્યારે પાળવું શુભ રહેશે. ચાલો પહેલા જાણીએ કે પંચાંગ મુજબ ક્યારે તિથિ પડી રહી છે, ત્યારપછી આપણે જ્યોતિષી પાસેથી એ પણ જાણીશું કે કયા દિવસે અમાવસ્યા મનાવી શકાય છે.
ચૈત્ર અમાવસ્યા અને ચૈત્ર નવરાત્રી ક્યારે છે
વૈદિક કેલેન્ડર મુજબ, ચૈત્ર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષમાં અમાવસ્યા તિથિ 18 માર્ચે સવારે 08:25 વાગ્યે શરૂ થઈ રહી છે. આ પછી, તે બીજા દિવસે 19 માર્ચે સવારે 06:52 કલાકે સમાપ્ત થશે. આવી સ્થિતિમાં 19મી માર્ચે અમાવસ્યા માટે પિતૃ તર્પણ વગેરેનો સમય મળશે નહીં. આ કાર્ય 18 માર્ચે થશે. તેથી, 18 માર્ચ, 2026, બુધવારના રોજ દર્શ અમાવસ્યા ઉજવવામાં આવશે. ચૈત્ર નવરાત્રી 19 માર્ચથી શરૂ થશે અને આ દિવસે દેવી ભગવતી માટે કલશની સ્થાપના કરવામાં આવશે. વાસ્તવમાં, લોકોમાં મૂંઝવણ છે કે ઉદયા તિથિમાં અમાવસ્યા 19 માર્ચે છે. પરંતુ એવું નથી, આ દિવસે પ્રતિપદા તિથિ આખો દિવસ રહેશે અને ચૈત્ર માસના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા પર કલશની સ્થાપના કરવામાં આવે છે. હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ આ દિવસથી નવું વર્ષ શરૂ થાય છે. અમાવસ્યા તિથિ 19 માર્ચ, ગુરુવારે સવારે 6:40 સુધી રહેશે. તેથી પ્રતિપદા આ પછી શરૂ થશે. જ્યોતિષશાસ્ત્રી ડો. દિવાકર ત્રિપાઠીના જણાવ્યા અનુસાર, ચૈત્ર કૃષ્ણ પક્ષ ચતુર્દશી તિથિનો ભાવ 18 માર્ચ, 2026, બુધવારના રોજ સાંજે 7:39 વાગ્યા સુધી રહેશે. ત્યારબાદ અમાવસ્યા તિથિ શરૂ થશે. જે 19 માર્ચ ગુરુવારના રોજ સવારે 6:40 વાગ્યા સુધી રહેશે. આમ અમાવસ્યા તિથિ લાંબા સમયથી 18 માર્ચે જ પ્રાપ્ત થઈ રહી છે. જો કે તે 19મી માર્ચે વધતા તબક્કામાં હશે. તેથી, સ્નાન વગેરે માટેની અમાવસ્યા 19મી માર્ચે સવારે હશે પરંતુ ભક્તિ વગેરે માટે, 18મી માર્ચે ગંગા સ્નાન કર્યા પછી પિતૃઓને પ્રાર્થના કરવા માટે શ્રેષ્ઠ દિવસ રહેશે. ચૈત્ર કૃષ્ણ શુક્લ પક્ષ પ્રતિપદા 19 માર્ચે સવારે 6:40 વાગ્યા પછી શરૂ થશે. અને નવરાત્રિ પણ શરૂ થશે. નવા વર્ષની શરૂઆત પણ 19 માર્ચ, ગુરુવારે સવારે 6:40 કલાકે થશે.
કલશની સ્થાપના માટેનો શુભ સમય કયો છે?
કલશ સ્થાપના માટેનો શુભ સમય સવારે 6:41 થી સૂર્યાસ્ત પહેલા સુધીનો રહેશે. જ્યોતિષીઓના મતે આ વખતે દેવી પાલખીમાં આવી રહી છે, પરંતુ તેમનું પ્રસ્થાન હાથીમાં થશે જે ખૂબ જ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. દેવી આદિશક્તિએ ચૈત્ર નવરાત્રીના પ્રથમ દિવસે સૃષ્ટિની શરૂઆત કરી હતી. શાસ્ત્રો અને પુરાણોમાં ચૈત્રી નવરાત્રીનું ઘણું મહત્વ છે. હિન્દી નવું વર્ષ ચૈત્ર નવરાત્રીથી શરૂ થાય છે. કહેવાય છે કે ચૈત્ર શુક્લ પ્રતિપદાના દિવસે ભગવાન બ્રહ્માએ સૃષ્ટિની રચના કરી હતી. તેમજ આ દિવસે વિક્રમાદિત્યનો રાજ્યાભિષેક થયો હતો.
