ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કુર્દિશ નેતાઓ સાથે: મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાકના અગ્રણી કુર્દિશ નેતાઓ સાથે મહત્વપૂર્ણ વાતચીત કરી છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ સંપર્ક તાજેતરમાં શરૂ થયેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને અમેરિકા-ઈઝરાયલ વિરુદ્ધ ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા સંઘર્ષને લઈને કરવામાં આવ્યો હતો. સૂત્રોનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પે કુર્દિશ રાજકારણના બે મોટા ચહેરા મસૂદ બરઝાની અને બાફેલ તલાબાની સાથે ફોન પર વાત કરી હતી.
કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વાતચીત ત્યારે થઈ જ્યારે વિસ્તારમાં બોમ્બ વિસ્ફોટને એક દિવસ વીતી ગયો હતો. ચર્ચાની સંવેદનશીલતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેની સંપૂર્ણ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી. જો કે, એવા સંકેતો છે કે આ વાટાઘાટોમાં પ્રાદેશિક વ્યૂહરચના અને કુર્દની સંભવિત ભૂમિકા વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ઈઝરાયેલની વ્યૂહરચના માં કુર્દનો પ્રવેશ
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ લાંબા સમયથી પડદા પાછળ કુર્દિશ જૂથોને પોતાના વ્યૂહાત્મક દાયરામાં સામેલ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમણે વ્હાઇટ હાઉસમાં ટ્રમ્પ સાથે લાંબી મુલાકાત દરમિયાન આ યોજનાની રૂપરેખા રજૂ કરી હતી.
એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, નેતન્યાહૂનું માનવું છે કે જો સ્થિતિ વધુ વણસી તો કુર્દિશ જૂથો ઈરાન વિરુદ્ધ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેઓએ સંભવિત નેતૃત્વ અને વિવિધ કુર્દિશ જૂથોની ભાગીદારી અંગે પણ ચર્ચા કરી.
સરહદ પર કુર્દની મજબૂત હાજરી
કુર્દની ભૂમિકા મહત્વની માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમના હજારો લડવૈયાઓ ઈરાક-ઈરાન સરહદ પાસે તૈનાત છે. આ જૂથો ઘણા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોને નિયંત્રિત કરે છે અને સ્થાનિક ભૂગોળની ઊંડી સમજ ધરાવે છે.
ઈરાકના કુર્દો ઈરાનમાં રહેતા કુર્દિશ લઘુમતી સાથે પણ ગાઢ સંબંધો ધરાવે છે, જે સમગ્ર સમીકરણને વધુ જટિલ બનાવે છે. હાલમાં જ ઈરાકના કુર્દિસ્તાન વિસ્તારમાં કાર્યરત કુર્દિશ સંગઠને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ઈરાને તેમના પર મિસાઈલ અને ડ્રોનથી હુમલો કર્યો છે.
ઈરાન વિરોધી કુર્દિશ ગઠબંધનની રચના
તણાવ વધવાના દિવસો પહેલા, ઈરાકમાં આશ્રય લઈ રહેલા પાંચ ઈરાની-કુર્દિશ સંગઠનોએ એક નવું રાજકીય જોડાણ બનાવ્યું છે. આ જોડાણનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાન સામેના સંઘર્ષને સંગઠિત કરવાનો હોવાનું સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે.
કુર્દિશ સમુદાય મધ્ય પૂર્વમાં એક વિશાળ વંશીય જૂથ છે, પરંતુ તેમની પાસે હજુ સુધી સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર નથી. તેમના પ્રભાવનો વિસ્તાર તુર્કી, સીરિયા, ઈરાક અને ઈરાનના ભાગો સુધી વિસ્તરેલો છે.
અમેરિકા કુર્દ તરફ કેમ જોઈ રહ્યું છે?
2003 માં ઇરાકમાં સદ્દામ હુસૈનના પતન પછી, કુર્દ લોકોએ ઉત્તર ઇરાકમાં સ્વ-શાસન મેળવ્યું. પેશમર્ગા તરીકે ઓળખાતા તેમના લડવૈયાઓ લાંબા સમયથી પ્રાદેશિક સંઘર્ષોમાં સક્રિય છે. આ કુર્દિશ દળોએ ISIS સામેની લડાઈમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી અને તેમને જમીની યુદ્ધનો બહોળો અનુભવ આપ્યો હતો.
નિષ્ણાતો માને છે કે આવા પ્રશિક્ષિત લડવૈયાઓ કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે હવાઈ હુમલાની સાથે ગ્રાઉન્ડ સપોર્ટની જરૂર હોય. અમેરિકાએ અગાઉ 2001માં અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન શાસનને હટાવવા દરમિયાન સ્થાનિક લડવૈયાઓ સાથે મળીને કામગીરી પણ હાથ ધરી છે.
તુર્કી સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો
જો કે, આ સમગ્ર સમીકરણમાં તુર્કી એક મોટો અવરોધ બની શકે છે. તુર્કીએ, જે નાટોનો સભ્ય છે અને અમેરિકાનો સાથી પણ છે, તેણે હંમેશા કુર્દિશ જૂથો પ્રત્યે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ટ્રમ્પે આ મુદ્દે તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોઆન સાથે પણ વાત કરી છે.
અત્યારે એ સ્પષ્ટ નથી કે વર્તમાન સંઘર્ષમાં કે પછીની પરિસ્થિતિમાં કુર્દની ભૂમિકા કઈ દિશામાં જશે. અમેરિકન અધિકારીઓનું માનવું છે કે કુર્દિશ સમર્થનને લઈને ઈઝરાયેલ દ્વારા જે અપેક્ષાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે તે વાસ્તવિક સ્થિતિ કરતા વધુ હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો- હોળી પર જોવા મળેલ વામિકા ગબ્બી અને એકતા કપૂરના ‘ભૂત બંગલા’ સ્વેગ, ફિલ્મના ગીતે ધૂમ મચાવી
