ઈરાન-યુએસ યુદ્ધ: ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તાજેતરના દિવસોમાં તણાવ વધી રહ્યો છે, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મુદ્દે. વૈશ્વિક શિપિંગ અને ઉર્જા પુરવઠા માટે આ દરિયાઈ માર્ગનું મહત્વ ઘણું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ વિવાદમાં પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે અને દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝને ટૂંક સમયમાં સુરક્ષિત અને મુક્ત કરવામાં આવશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું મહત્વ
ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે સ્થિત હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, વિશ્વની સૌથી વ્યસ્ત અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે. આ જળમાર્ગમાંથી દરરોજ લાખો બેરલ તેલ પસાર થાય છે, જેની વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર નોંધપાત્ર અસર પડે છે. જો આ માર્ગ બંધ થઈ જાય તો વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને મોટો ફટકો પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, ટ્રમ્પનું નિવેદન કે “અમે ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ ખોલીશું” તે સમયે મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે જ્યારે ઈરાન આ માર્ગ પર નિયંત્રણનો દાવો કરે છે.
ટ્રમ્પનું નિવેદન અને ઈરાન સામેના આરોપો
ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાનની 100% સૈન્ય ક્ષમતાને ખતમ કરી દીધી છે, જો કે તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે ઈરાન હજુ પણ ડ્રોન, દરિયાઈ ખાણો અને ટૂંકા અંતરની મિસાઈલો દ્વારા શિપિંગમાં વિક્ષેપ પાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. ટ્રમ્પનો આરોપ ઈરાનની સૈન્ય શક્તિને કમજોર બતાવવાનો હતો, જ્યારે તેઓ એવું પણ માને છે કે ઈરાન હજુ પણ અમુક હદે ખતરો પેદા કરી શકે છે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો જરૂર પડશે તો અમેરિકા તેની સેનાનો ઉપયોગ કરશે અને આ વિસ્તારમાં કાર્યરત ઈરાની જહાજોને નિશાન બનાવી શકે છે. આનાથી એ પણ સ્પષ્ટ થાય છે કે અમેરિકા આ મુદ્દે કોઈપણ પ્રકારની નમ્રતા દાખવવાના પક્ષમાં નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ માટે અપીલ
આ સિવાય ટ્રમ્પે ચીન, ફ્રાન્સ, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને બ્રિટન જેવા દેશોને આ ક્ષેત્રમાં પોતાની નૌકાદળ મોકલવાની અપીલ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે આ દેશોનો સહયોગ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ એક સુરક્ષિત અને મુક્ત માર્ગ બની રહે, જેથી વૈશ્વિક શિપિંગને અસર ન થાય. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે “જળમાર્ગ હવે સંવેદનશીલ નથી તેની ખાતરી કરવા માટે મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય હાજરી હોવી જોઈએ.”
સંઘર્ષનું નિરાકરણ અને ભવિષ્ય
પોતાની ટીપ્પણીમાં ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ ટૂંક સમયમાં ઉકેલાઈ જશે અને તેમણે વિશ્વાસ પણ વ્યક્ત કર્યો કે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને તેના સહયોગીઓની તાકાતથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી મુક્ત અને સુરક્ષિત કરી શકાય છે. જો કે, તેમનું નિવેદન સૂચવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તણાવ વધુ વધી શકે છે, કારણ કે ઈરાન આ પગલાનો વિરોધ કરી શકે છે. આ બધાની વચ્ચે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું ભવિષ્ય હવે સમગ્ર વિશ્વની નજરમાં છે, અને આ જળમાર્ગ સુરક્ષિત રહેશે કે નહીં તે નક્કી કરવું ભવિષ્યમાં મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસનો ભાગ બની શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ ‘આ યુદ્ધ ઈસ્લામ વિરુદ્ધ છે’, ઈરાનના સમર્થનમાં આવશે હુતી, ઓઈલ સપ્લાયના તમામ માર્ગો બંધ કરશે?
