સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત વચ્ચે બધુ બરાબર નથી. બંને દેશ ફરી એકવાર સામસામે આવી ગયા છે. તેની પાછળનું તાત્કાલિક કારણ એર સ્ટ્રાઈક હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે, પરંતુ તેના ઊંડા કારણો પણ છે, જે જાણવું જરૂરી છે. પહેલા આપણે સમજીએ કે અરબી સમુદ્રમાં બંને દેશ કેમ સામસામે આવ્યા અને તેનું મુખ્ય કારણ શું છે. વાસ્તવમાં, સાઉદી અરેબિયાની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધને યમનના બંદર શહેર મુકલ્લા પર હવાઈ હુમલો કર્યો, જેમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) થી આવતા શસ્ત્રોના માલસામાનને નિશાન બનાવ્યું. આ કન્સાઈનમેન્ટ અલગતાવાદી સંગઠન સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (STC) માટે હતું. આ ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ હુમલો સાઉદી અરેબિયા અને UAE સમર્થિત STC વચ્ચે વધતા તણાવનો સંકેત છે, જેના કારણે રિયાધ અને અબુ ધાબીના સંબંધોમાં પણ તિરાડ આવી રહી છે. બંને દેશો યમનમાં ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરો વિરુદ્ધ દાયકાથી ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં અલગ-અલગ પક્ષોને સમર્થન આપી રહ્યા છે.
સેનાએ નિવેદનમાં શું કહ્યું?
સાઉદી પ્રેસ એજન્સીના અહેવાલ મુજબ ગઠબંધનનું નિવેદન છે કે યુએઈના ફુજૈરાહ પોર્ટથી બે જહાજ મુકલ્લા પહોંચ્યા હતા. આ જહાજોએ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ બંધ કરી દીધી હતી અને STCને ટેકો આપવા માટે મોટા જથ્થામાં શસ્ત્રો અને સશસ્ત્ર વાહનોને અનલોડ કર્યા હતા. આ શસ્ત્રોને સુરક્ષા અને સ્થિરતા માટે જોખમી ગણીને, ગઠબંધન વાયુ દળોએ સવારે મર્યાદિત લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરી અને મુકલ્લા બંદર પર ઉતરેલા શસ્ત્રો અને વાહનોને નિશાન બનાવ્યા. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ કાર્યવાહી કોઈપણ જાનહાનિ અથવા કોલેટરલ નુકસાન વિના કરવામાં આવી હતી.
કટોકટીની ઘોષણા
બીજી તરફ, સાઉદી હવાઈ હુમલા બાદ મંગળવારે યમનના હુથી વિરોધી દળોએ કટોકટીની સ્થિતિ જાહેર કરી હતી. આ દળોએ તેમના નિયંત્રણ હેઠળના વિસ્તારોમાં તમામ સરહદી ચોકીઓને 72 કલાક માટે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી, એરપોર્ટ અને બંદરો પર પ્રવેશ અવરોધિત કર્યો. માત્ર સાઉદીની પરવાનગી ધરાવતા લોકોને જ છૂટ છે. યમનની પ્રેસિડેન્શિયલ લીડરશીપ કાઉન્સિલ (PLC) ના વડા રશાદ અલ-અલીમીએ UAE સાથે સંરક્ષણ કરાર રદ કર્યો, UAE દળોને 24 કલાકમાં યમન છોડવાનો આદેશ આપ્યો અને 72 કલાકની નાકાબંધી જાહેર કરી. સાઉદી અરેબિયાએ બાદમાં યુએઈને ચેતવણી આપી હતી કે યમનમાં અલગતાવાદીઓને તેનું સમર્થન ‘અત્યંત જોખમી’ છે.
આ બધા વચ્ચે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે બંને વચ્ચેના વિવાદનું મુખ્ય કારણ શું છે?
દક્ષિણ યમનમાં એસટીસીનું ઝડપી વિસ્તરણ
ડિસેમ્બર 2025ની શરૂઆતમાં (ખાસ કરીને ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં) STC એ ઝડપથી હદરમૌત અને અલ-મહરા પ્રાંતો કબજે કર્યા. આ વિસ્તારો તેલ સંસાધનોમાં સમૃદ્ધ છે અને સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનની સરહદ છે. એસટીસીએ આ વિસ્તારોમાં સરકારી દળોને પાછળ ધકેલી દીધા, તેમને દક્ષિણ યમનના મોટા ભાગો પર નિયંત્રણ આપ્યું. તેમનો ધ્યેય ભૂતપૂર્વ દક્ષિણ યમન (1967-1990 થી સ્વતંત્ર) ની પુનઃસ્થાપના છે.
