સંયુક્ત આરબ અમીરાતના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહયાન સોમવારે સાંજે એક દિવસની સત્તાવાર મુલાકાતે રાજધાની દિલ્હી પહોંચ્યા. પ્રોટોકોલ તોડીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતે એરપોર્ટ પર જઈને તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. શેખ નાહયાન હવે થોડા સમય પછી પીએમ મોદી સાથે વાતચીત કરશે, ત્યારબાદ UAEના રાષ્ટ્રપતિ આજે જ સ્વદેશ પરત ફરશે. શેખ નાહયાનની આ મુલાકાત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર થઈ રહી છે.
UAE ના રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળ્યા પછી આ તેમની ભારતની ત્રીજી સત્તાવાર મુલાકાત હશે અને છેલ્લા એક દાયકામાં તેમની પાંચમી ભારત મુલાકાત હશે. સપ્ટેમ્બર 2024માં અબુ ધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સ શેખ ખાલિદ બિન મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહયાન અને શેખ હમદાન બિન મોહમ્મદ બિન રાશિદ અલ મકતુમ, નાયબ વડા પ્રધાન અને અમીરાતના સંરક્ષણ પ્રધાન અને દુબઈના ક્રાઉન પ્રિન્સ, ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં મુલાકાત સહિત તાજેતરના ઉચ્ચ સ્તરીય આદાનપ્રદાનથી મળેલી મજબૂત ગતિ પર આ મુલાકાત નિર્માણ કરે છે.
આ પ્રવાસ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
તેમની ભારત મુલાકાત પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન-યુએસ સંબંધોમાં તીવ્ર બગાડ, યમનને લઈને સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ વચ્ચે વધતા તણાવ અને ગાઝામાં અસ્થિર રાજકીય પરિદ્રશ્યના કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિ વચ્ચે આવી છે. UAE ના પ્રમુખ ભારતીય નેતૃત્વ સાથે વેપાર અને રોકાણ, સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સહયોગ અને ઉર્જા પહેલ પર વાટાઘાટો કરે તેવી અપેક્ષા છે, એમ મુલાકાતના જાણકાર લોકોએ જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
સત્તા સંભાળ્યા બાદ નાહયાનની ભારતની આ ત્રીજી સત્તાવાર મુલાકાત છે, જ્યારે છેલ્લા 10 વર્ષમાં આ તેમની પાંચમી મુલાકાત છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ખાડી ક્ષેત્રની બે મોટી શક્તિઓ UAE અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના મતભેદો તાજેતરના સમયમાં સામે આવ્યા છે, ખાસ કરીને દક્ષિણ યમનને લઈને. સાઉદી અરેબિયાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે UAE અલગ દક્ષિણી રાજ્યની માંગ કરી રહેલા અલગતાવાદી જૂથોને સમર્થન આપી રહ્યું છે. બંને દેશો ઉત્તર યમનમાં હુથી બળવાખોરો સામે કાર્યવાહી કરવા માટે આરબ ગઠબંધનનો ભાગ રહ્યા છે, પરંતુ પડદા પાછળ તેલથી સમૃદ્ધ દક્ષિણ યેમેન પ્રદેશ અને વ્યૂહાત્મક લાલ સમુદ્ર કોરિડોર અને બાબ-અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ પર પ્રભાવ વધારવાની સ્પર્ધા ચાલી રહી છે.
ડિસેમ્બર 2025 માં દક્ષિણ યમનમાં તીવ્ર લશ્કરી અને રાજકીય વિકાસ જોવા મળ્યો, જ્યાં અલગ દક્ષિણ રાજ્યની માંગણીઓ તીવ્ર બની. આ પછી સાઉદી અરેબિયાએ આ ક્ષેત્રમાં હવાઈ હુમલાઓ વધુ તીવ્ર કર્યા અને UAE પર અલગતાવાદને સમર્થન આપવાનો આરોપ લગાવ્યો. UAE ઝડપથી પ્રદેશમાંથી ખસી ગયું, જ્યારે રિયાધે તુર્કી, પાકિસ્તાન, કતાર અને ઇજિપ્ત સાથે એક નવું જૂથ બનાવીને તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી.
