ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે, યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સકીએ ખાડી દેશો અને યુએસને સહાય મોકલવાની ઓફર કરી છે, પરંતુ તેના બદલામાં તેઓએ નાણાકીય મદદ અને ટેક્નોલોજીની માંગ કરી છે, જ્યારે ઈરાને તેને ‘મજાક’ ગણાવ્યું છે. ઈરાન યુદ્ધ અને મિસાઈલ-ડ્રોન હુમલાના કારણે ખાડી દેશોમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે યુક્રેને અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓને મદદની ઓફર કરી છે. પરંતુ યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે આ મદદ બિનશરતી નહીં હોય.
તેણે કહ્યું છે કે યુક્રેન ડ્રોન પર તેની કુશળતા શેર કરી શકે છે, પરંતુ તેના બદલામાં તેને રશિયા સામે લડવા માટે આર્થિક સહાય અને નવી તકનીકની જરૂર છે. રશિયા સાથેના ચાર વર્ષ સુધી ચાલેલા યુદ્ધ દરમિયાન યુક્રેને ઈરાની ડિઝાઈન કરેલા ‘કમિકેઝ’ ડ્રોન સામે લડવાનો બહોળો અનુભવ મેળવ્યો છે. આ અનુભવ હવે યુક્રેનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા ભાગીદાર બનાવી રહ્યો છે.
ભારત પણ ઉપયોગ કરે છે
ખરેખર, ‘શાહેદ ડ્રોન’ એક પ્રકારનું કામિકેઝ ડ્રોન છે જેનો ઉપયોગ ઈરાન અને રશિયા કરે છે. અમેરિકા, ભારત અને યુક્રેન પોતે પણ તેનો ઉપયોગ કરે છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ યુક્રેને તેના નિષ્ણાતોને ચાર ખાડી દેશોમાં મોકલ્યા છે. પ્રમુખ ઝેલેન્સકીએ કહ્યું કે દરેક ટીમમાં કેટલાક ડઝન નિષ્ણાતોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ ટીમો ‘પરિસ્થિતિનું વિશેષ મૂલ્યાંકન કરશે અને બતાવશે કે ડ્રોન વિરોધી સુરક્ષા વ્યવસ્થા કેવી રીતે કામ કરવી જોઈએ.’
નિષ્ણાતો મોકલો
યુક્રેનનું કહેવું છે કે તેણે રશિયા સાથેના યુદ્ધમાં ઈરાનના ‘શહીદ’ ડ્રોન સામે ઘણો અનુભવ મેળવ્યો છે. રશિયાએ યુક્રેનિયન શહેરો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલામાં આ ડ્રોન્સનો વ્યાપક ઉપયોગ કર્યો છે. તેથી યુક્રેન કહે છે કે તે એવા દેશોને મદદ કરવા માંગે છે જે સમાન જોખમનો સામનો કરે છે. યુક્રેનના જણાવ્યા અનુસાર તેના નિષ્ણાતોએ કતાર, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને સાઉદી અરેબિયામાં કામ શરૂ કરી દીધું છે. યુક્રેન કહે છે કે તે તેની ડ્રોન વિરોધી તકનીક અને કુશળતા શેર કરી શકે છે, પરંતુ બદલામાં તેને સાથીઓના મજબૂત સમર્થનની જરૂર પડશે.
યુક્રેનની જરૂરિયાતો
કિવ લાંબા સમયથી પશ્ચિમી દેશો પાસેથી એર-ડિફેન્સ મિસાઇલ અને આધુનિક ટેક્નોલોજીની માંગ કરી રહ્યું છે. યુક્રેનનું માનવું છે કે રશિયાના સતત હુમલાઓને કારણે તેને આ સિસ્ટમ્સની સખત જરૂર છે. ઝેલેન્સકીએ એમ પણ કહ્યું કે આ મુદ્દે અમેરિકાએ યુક્રેનનો અનેકવાર સંપર્ક કર્યો છે. પરંતુ આ મામલે અલગ અલગ નિવેદનો સામે આવ્યા છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝ રેડિયોને જણાવ્યું હતું કે તેમના દેશને ડ્રોન સંરક્ષણ માટે ‘યુક્રેનની મદદની જરૂર નથી’. આ હોવા છતાં, યુક્રેન તેની કુશળતાને વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે, જેમાંથી તેને આર્થિક સહાય અને નવી સૈન્ય તકનીક મળી શકે છે.
