હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ એક સાંકડો માર્ગ છે જેમાંથી વિશ્વભરના તેલના જહાજો પસાર થાય છે. તે ઓમાન અને ઈરાન વચ્ચે છે. સમગ્ર તેલના વેપારનો પાંચમો ભાગ આ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સે સોમવારે હોર્મુઝની ખાડીમાં લશ્કરી કવાયત શરૂ કરી હતી. ઈરાનના સરકારી ટીવીએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને કેટલાક કલાકો માટે બંધ કરવા જઈ રહ્યું છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ પહેલીવાર છે જ્યારે ઈરાને અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકી બાદ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના અમુક ભાગોને બંધ કર્યા છે.
તેલના વેપારની દૃષ્ટિએ વિશ્વ માટે હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઓમાન અને ઈરાન વચ્ચે છે. તે ઉત્તરમાં પર્સિયન ગલ્ફ અને દક્ષિણમાં ઓમાનના અખાતને અને આગળ અરબી સમુદ્રને જોડે છે. જો આપણે તેના પરિમાણો વિશે વાત કરીએ, તો તે 33 કિમી પહોળું અને લગભગ 167 કિમી લાંબુ છે. વધુમાં શિપિંગ લેન માત્ર 3 કિમી પહોળી છે. આંકડા મુજબ, આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠાની જીવાદોરી છે. અહીંથી દરરોજ 2.03 કરોડ બેરલ ઓઇલ સપ્લાય કરવામાં આવશે. આ સિવાય દરરોજ 29 કરોડ ક્યુબિક મીટર એલએનજી સપ્લાય કરવામાં આવે છે.
અમેરિકાને ગંભીર નુકસાન થશે
હવે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી અમેરિકા પર શું અસર થશે? જો તે અટકશે તો અમેરિકાને ઘણું નુકસાન થશે. આટલું જ નહીં આના કારણે ચીનને પણ ઘણું નુકસાન થશે. ચીન તેનું 90 ટકા તેલ ઈરાન પાસેથી ખરીદે છે. ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ તરફ મિસાઈલ છોડવાની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી દીધી છે. દેશની ઘણી અર્ધ-સરકારી સમાચાર એજન્સીઓના સમાચારમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે.
અર્ધ-સત્તાવાર તસ્નીમ સમાચાર એજન્સી, જે અર્ધલશ્કરી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડની નજીક માનવામાં આવે છે, તેણે તેના અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે ઈરાની જમીન, દરિયાકાંઠો અને ટાપુઓ પરથી છોડવામાં આવેલી મિસાઈલોએ હોર્મુઝની સ્ટ્રેટમાં તેમના લક્ષ્યોને સચોટ રીતે ફટકાર્યા હતા. ઈરાની સરકારે જાહેરાત કરી કે રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે સોમવારે વહેલી સવારે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ, પર્સિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાતમાં કવાયત શરૂ કરી, જે મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માર્ગો છે જેના દ્વારા વિશ્વના 20 ટકા તેલનું પરિવહન થાય છે. આ કવાયત એવા સમયે કરવામાં આવી રહી છે જ્યારે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે બીજા તબક્કાની વાતચીત શરૂ થવા જઈ રહી છે.
