સનાતન ધર્મમાં એકાદશી વ્રત અત્યંત પવિત્ર અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિના પાપ જ નહીં પરંતુ જીવનના અનેક શ્રાપ પણ દૂર થાય છે. આ વખતે વરુથિની એકાદશીનો તહેવાર 13 એપ્રિલે ઉજવવામાં આવશે. એકાદશી તિથિ 14 એપ્રિલે પૂરી થશે. વરુતિની એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના વામન સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે વરુથિની એકાદશી તિથિ 13મી એપ્રિલથી 14મી એપ્રિલની મધ્યરાત્રિએ 1.08 કલાકે શરૂ થશે. આવી સ્થિતિમાં વરુથિની એકાદશીનું વ્રત 13 એપ્રિલે રાખવામાં આવશે. આ એપ્રિલ મહિનાનું પ્રથમ એકાદશી વ્રત હશે.
એકાદશી વ્રત દરમિયાન કઈ કઈ વસ્તુઓ ન ખાવી જોઈએ
એકાદશી વ્રત દરમિયાન અનાજ ખાવામાં આવતું નથી. આ દિવસે ચોખા પણ ખાવામાં આવતા નથી. વાસ્તવમાં એવું કહેવાય છે કે આ ભારે ખોરાક છે અને તેને ખાવાથી તમને ઊંઘ આવે છે, જેના કારણે તમે ભગવાનની ભક્તિમાં વ્યસ્ત નથી થઈ શકતા. એકાદશી દરમિયાન આખો દિવસ ભગવાનનું ધ્યાન કરવું પડે છે. આ વ્રત દરમિયાન કઠોળ, દાળ અને વટાણા પણ ખાતા નથી. વાસ્તવમાં તેમને પચાવવું મુશ્કેલ છે. આ વ્રત દરમિયાન કેફીન, ચા, કોફી અને એનર્જી ડ્રિંકનું સેવન ન કરવું જોઈએ. આ દિવસે સાત્વિક ભોજન કરવું જોઈએ. તમે ફળો પણ ખાઈ શકો છો. આ દિવસે તુલસીજીની પૂજા કરવામાં આવે છે, તેથી આ દિવસે તુલસીના પાન તોડવા નહીં. માંસ, માછલી, ડુંગળી, લસણ, તામસિક વસ્તુઓથી દૂર રહો. આ દિવસે વાળ પણ ધોતા નથી.
વરુથિની એકાદશીનું વ્રત શા માટે કરવામાં આવે છે?
જે વ્યક્તિ એકાદશીનું વ્રત કરે છે તે માત્ર શરીર જ નહીં પરંતુ મનથી પણ પવિત્ર બને છે. તેનાથી તમને આધ્યાત્મિક શાંતિ મળે છે. તમને જણાવી દઈએ કે એકાદશી વ્રતનું મહાત્મ્ય શ્રી કૃષ્ણએ યુધિષ્ઠિરને અને શુકદેવજીએ રાજા પરીક્ષિતને સંભળાવ્યું હતું. રાજા પરીક્ષિતને શ્રાપ આપવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે તેની પાસે રહેવા માટે સાત દિવસ બાકી હતા. આ તેમનો છેલ્લો સમય હતો, તેથી તે પોતાનો ભ્રમ છોડીને સત્ય જાણવા માંગતો હતો. પછી શુકદેવજીએ તેમને ભગવાનની ભક્તિ, ધર્મ અને મોક્ષનો માર્ગ સમજાવવા માટે આ વાર્તા સંભળાવી, જેના કારણે પરીક્ષિતજીએ તેમની અંતિમ ક્ષણોને સાર્થક બનાવી અને પોતાનું મન ભગવાનના ચરણોમાં મૂકી દીધું.
