ઈરાન-યુએસ શાંતિ વાર્તા: યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વેન્સે રવિવારે જાહેરાત કરી હતી કે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો કોઈપણ સમજૂતી પર પહોંચ્યા વિના સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં લગભગ 21 કલાકની મેરેથોન ચર્ચાઓ પછી, વાન્સે કહ્યું કે તેણે યુએસ તરફથી અંતિમ અને શ્રેષ્ઠ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે અને હવે બોલ ઈરાનના કોર્ટમાં છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે અમેરિકાએ હાલમાં જ જાહેરાત કરી હતી કે તે ઈઝરાયેલ સાથે મળીને બે અઠવાડિયા સુધી ઈરાન પરના હુમલાઓ બંધ કરશે જેથી વાતચીતનો અવકાશ ઉભો કરવામાં આવે.
ઈસ્લામાબાદની એક લક્ઝરી હોટલમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે બંને દેશો વચ્ચેનો મુખ્ય વિવાદ પરમાણુ શસ્ત્રો પર છે. અમેરિકાની માંગ છે કે ઈરાન માત્ર વર્તમાનમાં જ નહીં પરંતુ લાંબા ગાળા માટે પણ પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવા માટે નક્કર અને સકારાત્મક પ્રતિબદ્ધતા દાખવે. સાથે જ ઈરાને પણ પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે. આ મંત્રણાની નિષ્ફળતા બાદ તેહરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકા દ્વારા વધુ પડતી માંગણી કરવામાં આવી હતી.
પરમાણુ હથિયારો પર કોઈ જવાબ મળ્યો નથી
જેડી વેન્સે કહ્યું, “સાદી વાત એ છે કે અમને સકારાત્મક ખાતરીની જરૂર છે કે તેઓ પરમાણુ શસ્ત્રો નહીં બનાવશે અને ન તો ભવિષ્યમાં ઝડપથી બોમ્બ બનાવી શકે તેવા ઉપકરણોને હસ્તગત કરવાનો પ્રયાસ કરશે. પ્રશ્ન એ છે કે, શું આપણે ઈરાનીઓમાં પરમાણુ હથિયારો નહીં બનાવવાની મજબૂત ઈચ્છા જોઈએ છીએ? અમે હજુ સુધી એવું કંઈ જોયું નથી, પરંતુ અમે ભવિષ્યમાં તે જોવાની આશા રાખીએ છીએ.”
અમેરિકાની માંગ- 400 કિલો યુરેનિયમ બહાર જવું જોઈએ
સરકાર તરફી પ્રભાવક અલી ખોલ્હાકીએ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા ઈરાન પાસે 400 કિલો યુરેનિયમ મોકલવાની માંગ કરી રહ્યું છે. આ એ જ સ્ટોક છે જે તે અગાઉના સૈન્ય ઓપરેશનમાં જપ્ત કરી શક્યો ન હતો. આ સાથે અમેરિકા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના શૂન્ય સંવર્ધન અને સંપૂર્ણ વ્યવસ્થાપનની પણ માંગ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું
નોંધનીય છે કે ઈરાન સતત દાવો કરી રહ્યું છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે છે, પરંતુ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ આ વાત માનતા નથી. આ તણાવને કારણે 28 ફેબ્રુઆરીએ શરૂ થયેલા યુદ્ધ દરમિયાન અને ગયા વર્ષે પણ ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાએ ઈરાનના સંવેદનશીલ ટાર્ગેટ પર બોમ્બમારો કર્યો હતો.
