Gujarat Police Project VISWAS: વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ (નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ) અને સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી પછી, 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કરવા જઈ રહેલા ગુજરાતમાં ટૂંક સમયમાં નવા યુગની પોલીસિંગ શરૂ થશે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના આધુનિક પોલીસિંગના વિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને, ગુજરાત પોલીસે પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસનો બીજો તબક્કો પૂર્ણ કર્યો છે. વિશ્વાસ એટલે વિડીયો ઇન્ટિગ્રેશન અને સ્ટેટવાઇડ એડવાન્સ્ડ સિક્યુરિટી. અત્યાર સુધીમાં, ગુજરાત પોલીસે આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ 54 શહેરોમાં 12,500 થી વધુ સીસીટીવી કેમેરા લગાવ્યા છે. પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસમાં ગુજરાત અને અન્ય રાજ્યો વચ્ચેના 79 આંતરરાજ્ય ચેકપોઇન્ટ પણ આવરી લેવામાં આવ્યા છે. પ્રથમ તબક્કામાં, 7,000 સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા હતા, જે દેખરેખ, ગુના નિયંત્રણ અને તપાસમાં મદદ કરશે. આ બીજો તબક્કો ટૂંક સમયમાં શરૂ થવાની ધારણા છે. પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ કેમેરા અમદાવાદમાં ઉપલબ્ધ નથી. અમદાવાદ શહેર પોલીસે સ્માર્ટ સિટી અને અન્ય પ્રોજેક્ટ્સના કેમેરાનો ઉપયોગ કરીને અહીં એક મોટું કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર સ્થાપિત કર્યું, જેનું ઉદ્ઘાટન ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ પર એક નજર:
તબક્કો 1:
7,000 સીસીટીવી
10,000 બોડી-બોર્ન કેમેરા
34 નેત્રમ (જિલ્લા-સ્તરીય કમાન્ડ સેન્ટરો)
1 ત્રિનેત્ર
તબક્કો 2:
54 શહેરોને આવરી લેવામાં આવ્યા
79 આંતરરાજ્ય ચેકપોઇન્ટ
12,500 સીસીટીવી કેમેરા
3 કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટરો
ગાંધીનગરમાં મેગા કંટ્રોલ રૂમ
પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ હેઠળ, બધા જિલ્લાઓમાં કમાન્ડ અને કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આ બધા કમાન્ડ અને કંટ્રોલ રૂમ ગાંધીનગરમાં એક માસ્ટર કંટ્રોલ રૂમ સાથે જોડાયેલા છે, જેને ત્રિનેત્ર કહેવામાં આવે છે, જ્યાંથી રાજ્યના કોઈપણ ભાગ પર નજર રાખી શકાય છે. 1996 બેચના આઈપીએસ અધિકારી નરસિમ્હા કોમર, ડીજીપી હેડક્વાર્ટરમાં પોસ્ટિંગ થયા ત્યારથી આ પ્રોજેક્ટના ઇન્ચાર્જ છે. વડોદરા પોલીસ કમિશનર સાથે, તેઓ ગુજરાત પોલીસના આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે. ‘પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ’ હેઠળ સ્થાપિત કેમેરા ગુનેગારોને પકડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. પીએમ મોદીના માયગોવ પોર્ટલ પર પણ તેની ચર્ચા થઈ રહી છે.
આ પોર્ટલ દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી વાર્તા અનુસાર, અમદાવાદ સ્થિત આંગડિયા પેઢીના કર્મચારી પ્રકાશદાસ સકરમજી વૈષ્ણવ, અમદાવાદથી જોધપુર જતી બસમાં બેગમાં સોનાના લગડીઓ લઈને મુસાફરી કરી રહ્યા હતા. આનો ઉપયોગ ઘરેણાં બનાવવા માટે થવાનો હતો. જોધપુર જતી વખતે બસ બ્રેક માટે રોકાઈ ત્યારે પ્રકાશદાસ બસમાંથી ઉતરી ગયા અને તેમની બેગ તેમની સીટ નીચે છોડી દીધી. બે અજાણ્યા લોકો કાળા રંગની સ્કોર્પિયો કાર (નંબર પ્લેટ વગર) માં આવ્યા અને બસમાંથી પ્રકાશદાસની બેગ ચોરી લીધી. એરોમા સર્કલ પર VISWAS પ્રોજેક્ટ હેઠળ સ્થાપિત કેમેરાની મદદથી, જિલ્લા કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર (NETRAM) ના સ્ટાફે સ્થાનિક પોલીસને માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું. ત્યારબાદ ચોરોને પકડી લેવામાં આવ્યા.
રાજ્યવ્યાપી સર્વેલન્સ પ્રોજેક્ટ
વડોદરા પોલીસ કમિશનર અને પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ માટે ટાસ્ક ફોર્સના અધ્યક્ષ, IPS નરસિમ્હા કોમર, તેને ગુજરાત પોલીસની ત્રીજી આંખ કહે છે. VISWAS એ રાજ્યભરમાં અમલમાં મુકાયેલ એક સર્વેલન્સ પ્રોજેક્ટ છે. તે સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડવા, ગુના ઘટાડવા, ગુનેગારોને રોકવા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનમાં સુધારો કરવા તેમજ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં ગેમ ચેન્જર સાબિત થઈ રહ્યું છે. વિશ્વાસના પ્રથમ તબક્કા હેઠળ સ્થાપિત કેમેરાએ માત્ર ગુનાની તપાસને સરળ બનાવી નથી, પરંતુ અકસ્માતો, હિટ-એન્ડ-રન કેસ, ચોરી, લૂંટ અને ચેઈન-સ્નેચિંગના કેસ પણ શોધી કાઢ્યા છે. પોલીસે આ કેસોમાં કાયદેસર કાર્યવાહી કરી છે. કોમર કહે છે કે માનવ આંખ ભલે ઝબકી શકે, પણ આ ત્રીજી આંખ દરેક ક્ષણ પર નજર રાખશે. આ ગુના નિયંત્રણને સરળ બનાવશે. નોંધનીય છે કે ગુજરાત ઈ-કોપ શરૂ કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય છે. પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસના ત્રીજા તબક્કામાં બાકીના વિસ્તારો ઉમેરવામાં આવશે, જેનાથી ગુજરાત 100 સર્વેલન્સ ઝોન ધરાવતું રાજ્ય બનશે.
વિશ્વાસનું 4D મોડેલ શું છે?
ઉત્તર કર્ણાટકના નરસિમ્હા કોમરના મતે, પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસમાં ઘણી સુવિધાઓ છે, પરંતુ પ્રોજેક્ટ વિશ્વાસ હેઠળ સ્થાપિત કેમેરા રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ પ્રદાન કરી રહ્યા છે અને ગુના નિવારણમાં મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ કોઈપણ કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં પ્રતિભાવને ઝડપી બનાવે છે. તેઓ ગુનેગારો સામે કાર્યવાહી માટે પુરાવા પણ એકત્રિત કરે છે અને પૂરા પાડે છે. કોમર કહે છે કે આ આખો પ્રોજેક્ટ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આધુનિક વિચારસરણી અનુસાર છે. તેઓ કહે છે કે તે 4D પર આધારિત છે. તેમાં Delay, Deny, Detect અને Deterનો સમાવેશ થાય છે. જ્યાં CCTV કેમેરા લગાવેલા હોય ત્યાં ગુનેગારો ગુના કરવામાં અચકાય છે કારણ કે ત્યાં દેખરેખ રાખવામાં આવે છે. કેમેરા તેમને રોકવા માટે પણ કામ કરી રહ્યા છે. નરસિમ્હા કોમર ગુજરાતના વરિષ્ઠ IPS અધિકારીઓમાંના એક છે. તેમણે ભૂતકાળમાં CBIમાં પણ લાંબી ઇનિંગ્સ રમી છે.
