Nathuram Godse Play Gujarat: ગુજરાતમાં મહાત્મા ગાંધીના હત્યારા નથુરામ ગોડસે પર આધારિત ગુજરાતી નાટકનું મંચન સોમવારે રદ કરવામાં આવ્યું હતું. આ નિર્ણય યુવા કોંગ્રેસ અને NSUI ના કાર્યકરોની વિરોધ પ્રદર્શન બાદ લેવામાં આવ્યો હતો. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ નાટક ગોડસેનું “મહિમામંડન” કરવાનો પ્રયાસ છે, જેના પછી વિરોધ-પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા. આ મામલે રાજકીય રંગ પકડતા તેને રદ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
આયોજકોના જણાવ્યા અનુસાર, ‘હું નથુરામ’ નામનું આ નાટક સોમવારે રાત્રે નવ વાગ્યે અમદાવાદના પંડિત દીનદયાલ સભાગૃહમાં ભજવવાનું હતું. નાટકના આયોજક જયેશ ઓઝાએ જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત યાત્રા દરમિયાન ૪, ૫ અને ૬ ફેબ્રુઆરીએ સુરત, વડોદરા અને ભાવનગરમાં કોઈપણ વિવાદ વિના નાટકનું મંચન થયું હતું. જોકે, ૭ ફેબ્રુઆરીએ રાજકોટમાં પ્રસ્તાવિત મંચન દરમિયાન યુવા કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ સેટ પર તોડફોડ કરી હતી, જેના પછી વિવાદ ઉભો થયો હતો.
કોંગ્રેસે શું કર્યું
શનિવારે કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ રાજકોટના તે સભાગૃહ પર હુમલો કર્યો હતો, જ્યાં નાટકનું મંચન થવાનું હતું. આના કારણે પોલીસે ઘણા પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરી હતી અને શો રદ કરવામાં આવ્યો હતો. વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે જામનગરમાં પણ શો રદ કરવામાં આવ્યો હતો. અમદાવાદમાં, જ્યાં સોમવારે રાત્રે તેનું મંચન થવાનું હતું, કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ વિરોધ પ્રદર્શનનું આહ્વાન કર્યું હતું. રવિવારે કોંગ્રેસના વિદ્યાર્થી અને યુવા સંગઠનોના સભ્યોએ શહેરના અનેક સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું અને વિવિધ સ્થળોએ નાટક અને ગોડસેની નિંદા કરતા ભીંતચિત્રો બનાવ્યા હતા.
કોંગ્રેસનો શું આરોપ છે
જયેશ ઓઝાએ જણાવ્યું કે આ ઘટનાઓ બાદ ૮ ફેબ્રુઆરીએ જામનગર અને ૯ ફેબ્રુઆરીએ અમદાવાદના કાર્યક્રમો રદ કરવામાં આવ્યા હતા. કોંગ્રેસની ગુજરાત એકમના પ્રમુખ અમિત ચાવડાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ નાટક ગોડસેના કૃત્ય (મહાત્મા ગાંધીની હત્યા) ને યોગ્ય ઠેરવવાનો રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) નો પ્રયાસ છે. કોંગ્રેસે કહ્યું કે ગાંધીજીના ગુજરાતમાં જ્યાં સુધી કોંગ્રેસ અને ગાંધીજીની વિચારધારાને માનનારા લોકો છે, ત્યાં સુધી અહીં આવા નાટકોનું મંચન થવા દેવામાં આવશે નહીં. ચાવડાની વાતને સમર્થન આપતા કોંગ્રેસ પ્રવક્તા પાર્થિવરાજસિંહ કાઠવાડિયાએ કહ્યું કે પાર્ટી આવા નાટકો દ્વારા ગોડસેનું મહિમામંડન થવા દેશે નહીં.
ગોડસેને ખલનાયક ગણાવ્યો
પાર્થિવરાજસિંહે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતની જનતાએ ગોડસેની વિચારધારાને નકારી કાઢી છે. રાજકોટ અને જામનગર બાદ હવે અમદાવાદમાં પણ આ નાટક રદ કરવામાં આવ્યું છે. ગોડસે ગુજરાત અને ભારત માટે હંમેશા ખલનાયક રહ્યો છે, જ્યારે ગાંધીજી ભારત અને વિશ્વના નાયક હતા, છે અને રહેશે.
નાટકની નિર્માતા સેજલ પેન્ટરે સેટ પર તોડફોડની નિંદા કરતા કહ્યું કે જો વિરોધ કરનારા લોકોએ શાંતિપૂર્વક પોતાની વાંધાઓ રજૂ કર્યા હોત, તો તેઓ નાટકનો વિષય સ્પષ્ટ કરી શક્યા હોત. તેમણે કહ્યું કે જે લોકો પોતાની જાતને ગાંધીજીના અનુયાયી ગણાવે છે, તેમણે નાટકના સેટ પર તોડફોડ કરીને હિંસાનો આશરો લેવો જોઈએ નહીં. અમે નથુરામને નાયક તરીકે રજૂ કર્યા નથી. નાટકમાં નથુરામનું પાત્ર કહે છે કે ‘જો મેં ગાંધીજીની હત્યા કરી છે, તો મારે પણ મરવું જોઈએ.’
શું છે નાટક ‘હું નથુરામ’
‘હું નથુરામ’ ભરત દાવોલકરના નાટક ‘નથુરામ ગોડસે કો મરના હોગા’નું ગુજરાતી રૂપાંતરણ છે, જે પોતે પ્રદીપ દલવીના નાટક ‘મેં નથુરામ ગોડસે બોલતોય’ પર આધારિત છે. મહારાષ્ટ્રની તત્કાલીન સરકારે ૧૯૯૮માં દલવીના નાટક પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, પરંતુ બોમ્બે હાઈકોર્ટે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો હવાલો આપીને ૨૦૦૧માં આ પ્રતિબંધ હટાવી લીધો હતો.
