Saffron Cultivation in Gujarat: કાશ્મીરી કેસરની ખેતી માટે ઠંડી આબોહવાની જરૂર હોય છે. સપ્ટેમ્બરથી ડિસેમ્બરની વચ્ચે ફૂલો માટે હળવા સૂર્યપ્રકાશ ની જરૂર પડે છે. ગુજરાતના વડોદરામાં વૈભવ અને આસ્થા પટેલ નામના કપલે એડવાન્સ્ડ એરોપોનિક્સ ટેક્નોલોજી નો ઉપયોગ કરીને પ્રીમિયમ મોગરા કાશ્મીરી કેસરની સફળતાપૂર્વક ખેતી કરી રહ્યા છે. આ કપલે કેસરની ખેતીમાં વિશેષજ્ઞતા હાંસલ કર્યા પછી હવે નવો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. આ વર્ષે તેમણે કેસરની ખેતીની સુવિધાઓને બમણી કરી દીધી છે. તેમને આ વખતે વધુ સારા પ્રોડક્શનની અપેક્ષા છે.
ટેકનિકની મદદથી ઉગાડે છે કેસર
ગુજરાતના વડોદરા જિલ્લામાં આ પટેલ દંપતીએ મોર્ડન ખેતીમાં નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. તેઓ એડવાન્સ્ડ ટેક્નોલોજી નો ઉપયોગ કરીને બિન-પરંપરાગત વિસ્તારોમાં પણ વધુ કિંમતવાળા પાક ઉગાડી રહ્યા છે. કપલે વડોદરામાં કાશ્મીર જેવું એક કંટ્રોલ્ડ વાતાવરણ ખૂબ કાળજીપૂર્વક બનાવ્યું છે, જેમાં તેઓ કેસરની ખેતી કરી રહ્યા છે. કપલનું એરોપોનિક સેટઅપ યોગ્ય તાપમાન (ટેમ્પરેચર), ભેજ (હ્યુમિડિટી), પોષક તત્વોની ડિલિવરી (ન્યૂટ્રિએન્ટ ડિલિવરી) અને લાઇટ સાઇકલ સુનિશ્ચિત કરે છે. આનાથી સૌથી સારા મોગરા કેસર જેવી સુગંધ અને ઊંડા રંગ મળે છે. વૈભવ પટેલનું કહેવું છે કે ઘણા રિસર્ચ પછી અમે ત્રણ વર્ષ પહેલાં 100 સ્ક્વેર ફીટ એરિયામાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે કેસરનું પ્રોડક્શન શરૂ કર્યું હતું. સારી આવક થયા પછી કપલે હવે આનો વિસ્તાર કરી દીધો છે. વૈભવ અને આસ્થાની કેસરની ખેતી ચર્ચાનો વિષય બની રહી છે.
એરિયા બમણો કરીને પ્રોડક્શન વધાર્યું
વૈભવ અનુસાર કેસર માટે લોકલ લોકો પાસેથી મળેલા જબરદસ્ત પ્રતિસાદ (રિસ્પોન્સ) પછી હવે અમે એરિયાને 200 સ્ક્વેર ફીટ સુધી વધારીને પ્રોડક્શન વધારવાનું નક્કી કર્યું છે. આ વિસ્તરણ સાથે અમને આ વર્ષે પણ પ્રોડક્શનમાં ઘણો વધારો થવાની અપેક્ષા છે અને અમને આ પ્રીમિયમ કેસરનું એક કિલોગ્રામ અથવા તેનાથી વધુ મળવાની અપેક્ષા છે. અત્યારે 1 ગ્રામ કેસરનો ભાવ ₹800 છે. વૈભવની કોશિશ છે કે કેસરની ખેતીને વર્ષમાં ઘણી વખત કરવામાં આવે. તે આ દિશામાં પણ કામ કરી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે, તેના બલ્બ ઓગસ્ટ-ઓક્ટોબરમાં વાવવામાં આવે છે અને ફૂલ આવવા પર હાથથી પાંખડીઓમાંથી દોરા કાઢવામાં આવે છે.
