શિમલા: હિમાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી સુખવિંદર સિંહ સુખુએ શનિવારે વિધાનસભામાં નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે બજેટ રજૂ કરતી વખતે ઘણી મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો કરી હતી. તેમણે ખેડૂતો, દૂધ ઉત્પાદકો અને ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા અનેક નિર્ણયોની જાહેરાત કરી. સાથે જ જણાવ્યું કે આ વખતે રાજ્યના કુલ બજેટનું કદ ઘટાડીને 54,928 કરોડ રૂપિયા કરવામાં આવ્યું છે, જે અગાઉના અંદાજે 58 હજાર કરોડ રૂપિયાના બજેટ કરતા ઓછું છે. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે કેન્દ્ર તરફથી મળેલી રેવન્યુ ડેફિસિટ ગ્રાન્ટ (RDG)માં ઘટાડો તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ છે.
મુખ્યમંત્રીએ બજેટ ભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે 2020 થી 2025 ની વચ્ચે હિમાચલ પ્રદેશને RDG તરીકે લગભગ 48 હજાર કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા, પરંતુ નાણાંપંચના નવા ધોરણોને કારણે રાજ્યને દર વર્ષે લગભગ 8,105 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે. તેમણે કહ્યું કે આગામી વર્ષોમાં આ ગ્રાન્ટ ઓછામાં ઓછી રૂ. 10 હજાર કરોડ પ્રતિ વર્ષ હોવી જોઈએ, જેથી કરીને પહાડી રાજ્યની જરૂરિયાતોને વધુ સારી રીતે પૂરી કરી શકાય.
ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા મુખ્યમંત્રીએ ગાય અને ભેંસના દૂધના ખરીદ ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ.10નો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ અંતર્ગત ગાયના દૂધની ખરીદ કિંમત 51 રૂપિયાથી વધારીને 61 રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ભેંસના દૂધની ખરીદ કિંમત 61 રૂપિયાથી વધારીને 71 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દૂધ ઉત્પાદકોને સીધો લાભ મળે અને વચેટિયાઓની ભૂમિકા ઓછી થાય.
સરકારે ખેડૂતો માટે ઘણી મહત્વની જાહેરાતો પણ કરી છે. મુખ્યમંત્રીએ ઘઉંના ટેકાના ભાવ 60 રૂપિયાથી વધારીને 80 રૂપિયા પ્રતિ કિલો, મકાઈના ટેકાના ભાવ 40 રૂપિયાથી વધારીને 50 રૂપિયા પ્રતિ કિલો, પાંગી પ્રદેશના જવના ટેકાના ભાવ 60 રૂપિયાથી વધારીને 80 રૂપિયા પ્રતિ કિલો અને હળદરના ટેકાના ભાવ 90 રૂપિયાથી વધારીને 150 રૂપિયા પ્રતિ કિલો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ ઉપરાંત પ્રથમ વખત આદુ માટે 30 રૂપિયા પ્રતિ કિલો ટેકાના ભાવ આપવાની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. બીજી ચૂંટણી ગેરંટી પૂરી કરવાનો દાવો કરતાં મુખ્યમંત્રીએ રાજ્ય ખેડૂત આયોગની રચના કરવાની જાહેરાત કરી હતી, જે ખેડૂતોની સમસ્યાઓ સાંભળવા અને કૃષિ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા માટે કામ કરશે.
મુખ્યમંત્રીએ બજેટ સ્પીચમાં જણાવ્યું હતું કે, સરકારે 300 જેટલા અધૂરા વિકાસ કામોની યાદી તૈયાર કરી છે જે લાંબા સમયથી પડતર છે. આ પ્રોજેક્ટો જાહેર હિત સાથે સંબંધિત છે અને તેમની પૂર્ણતાથી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિકાસને વેગ મળશે. આ અધૂરા કામો પૂર્ણ કરવા માટે બજેટમાં 500 કરોડની વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
તેમણે કહ્યું કે સરકારે તેની પ્રથમ કેબિનેટ બેઠકમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) લાગુ કરી હતી, જે કર્મચારીઓના હિતમાં લેવાયેલો નિર્ણય હતો. આ સાથે, ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે ગોબર ખાડ યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી અને હિમાચલ મકાઈ અને હળદરને ટેકાના ભાવ આપનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું હતું. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે સરકારી શાળાઓમાં પ્રથમ ધોરણથી અંગ્રેજી માધ્યમ શરૂ કરવાનો નિર્ણય પણ લેવામાં આવ્યો છે.
મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે, સરકારે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં નીતિઓમાં ફેરફાર કરીને ખર્ચ ઘટાડવા અને આવક વધારવાના પ્રયાસો કર્યા છે અને સરકાર તબક્કાવાર તેની 10 ચૂંટણી ગેરંટી પૂરી કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે આર્થિક પડકારો હોવા છતાં, રાજ્યના વિકાસની ગતિને ધીમી થવા દેવામાં આવશે નહીં અને હિમાચલને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં કામ ચાલુ રાખવામાં આવશે.
બજેટ ભાષણ દરમિયાન મુખ્યમંત્રીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે, અગાઉની સરકાર દરમિયાન પૂરતા આયોજન વિના અનેક ઈમારતો બનાવવામાં આવી હતી, જે હવે ખાલી પડી છે. સરકારે આ ઇમારતો વિવિધ વિભાગોને ઉપયોગ માટે આપવાનું શરૂ કર્યું છે અને તેનો ઉપયોગ સામુદાયિક કાર્યો માટે કરવાની પણ યોજના છે.
સફરજન ઉત્પાદકોનો મુદ્દો ઉઠાવતા મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે સફરજન પરની આયાત ડ્યૂટીમાં ઘટાડો થવાથી રાજ્યના બગીચાઓને અસર થઈ રહી છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારને આ મુદ્દે ગંભીરતાથી વિચારવાની માંગ કરી હતી.
મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2025-26માં રાજ્યનો વિકાસ દર 8.3 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે, જ્યારે રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થામાં 9.8 ટકાની વૃદ્ધિ સાથે કુલ રાજ્ય સ્થાનિક ઉત્પાદન આશરે રૂ. 2.83 લાખ કરોડ રહેવાનો અંદાજ છે.
