ડિજિટલ વર્લ્ડમાં વધી રહેલા વાંધાજનક અને ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટને લઈને કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે હવે બેદરકારી સહન કરવામાં આવશે નહીં. ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) એ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ અને અન્ય ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મને એક નવી એડવાઈઝરી જારી કરી છે અને તેમને યાદ અપાવ્યું છે કે કાયદા હેઠળ કન્ટેન્ટને નિયંત્રિત કરવાની તેમની જવાબદારી છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ કોઈ નવો નિયમ નથી, પરંતુ પહેલાથી જ લાગુ કાયદા અને માર્ગદર્શિકાને કડક રીતે લાગુ કરવાનો પ્રયાસ છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના મહિનાઓમાં, ઘણા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર વીડિયો, પોસ્ટ અને સંદેશાઓ સામે આવ્યા છે જે અશ્લીલતા અને જાહેર વ્યવસ્થા સંબંધિત કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરે છે. સામાન્ય લોકોની ફરિયાદો, સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાઓ અને આવા કેસોને લઈને કોર્ટની ટિપ્પણીઓ પણ વધી છે. MeitY કહે છે કે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ બંધારણની મર્યાદામાં જ થવો જોઈએ.
આઇટી કાયદાઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે
આઈટી એક્ટ, 2000 અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી નિયમો, 2021ને ટાંકીને એડવાઈઝરીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ ‘મધ્યસ્થી’ હોવાને કારણે જવાબદારીપૂર્વક કામ કરવું જોઈએ. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્લેટફોર્મે માત્ર ફરિયાદો આવે ત્યારે જ પગલાં લેવા જોઈએ નહીં, પરંતુ ટેક્નોલોજી અને માનવ દેખરેખ દ્વારા ગેરકાયદે સામગ્રીની ઓળખ કરવી જોઈએ અને તેને સમયસર દૂર કરવી જોઈએ.
સંવેદનશીલ બાબતોમાં તાત્કાલિક કાર્યવાહી
MeitY એ ખાસ કરીને બાળકો સંબંધિત બાબતો પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, બાળકોના જાતીય શોષણ, અશ્લીલ સામગ્રી, વાંધાજનક ભાષા, ખાનગી ફોટાનો દુરુપયોગ અને ડીપફેક જેવા કેસોમાં કોઈપણ વિલંબને ગંભીર અપરાધ ગણી શકાય. નિયમો હેઠળ, જો સરકાર અથવા કોર્ટ સામગ્રીને દૂર કરવાનો નિર્દેશ આપે છે, તો પ્લેટફોર્મ્સે નિર્ધારિત સમયની અંદર તેનું પાલન કરવું પડશે. ખાનગી ફોટા કે નકલી વીડિયો અંગે ફરિયાદ મળવા પર 24 કલાકની અંદર કાર્યવાહી કરવાનું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે.
