‘ભારત સ્વાભિમાની છે…’ રશિયાના વિદેશ મંત્રી બન્યા જયશંકરના પ્રશંસક, તેલ ખરીદી પર કહ્યું-…

યુનાઈટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી (UNGA)ના 80માં સત્ર દરમિયાન ફરી એકવાર વિશ્વએ ભારતની સ્વતંત્ર અને સ્વાભિમાની વિદેશ નીતિનો પડઘો સાંભળ્યો અને આ વખતે રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લવરોવ તરફથી સીધા વખાણ થયા છે.

લવરોવે ભારતની રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ, આત્મનિર્ભર નિર્ણયો અને અમેરિકન દબાણ સામે ન ઝૂકવાની તેની નીતિની સ્પષ્ટ પ્રશંસા કરી. તેમણે ભારતને માત્ર એક સ્વાભિમાની રાષ્ટ્ર જ નહીં ગણાવ્યું, પરંતુ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે રશિયા ભારતની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે. આ સાથે, તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)માં ભારતના સ્થાયી સભ્યપદ માટે રશિયાની મજબૂત પ્રતિબદ્ધતાનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો.

ભારતની નીતિના વખાણ કરતા સર્ગેઈ લવરોવે કહ્યું કે ભારત એવા કેટલાક દેશોમાંથી એક છે જે કોઈના દબાણમાં નિર્ણય લેતો નથી. તેમણે કહ્યું કે ભારત પોતાની વિદેશ નીતિ બનાવે છે અને તેના રાષ્ટ્રીય હિતોને સર્વોપરી રાખે છે.

“અમે ભારતના સ્વાભિમાનનું સન્માન કરીએ છીએ. ભારત એવા દેશોમાંનો એક છે જે પોતાના નિર્ણયો લેવા સક્ષમ છે અને કોઈ ત્રીજા દેશની દખલગીરી સહન કરતું નથી.”- સર્ગેઈ લવરોવ.

ભારત અને રશિયા વચ્ચેના વેપાર ખાસ કરીને રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી પર અમેરિકાની નારાજગી જાણીતી છે. પરંતુ લવરોવે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતે આ અંગે કોઈને સ્પષ્ટીકરણ આપવાની જરૂર નથી.

“હું અમારા ભારતીય સાથીદારોને પૂછતો નથી કે અમારા તેલનું શું થશે. તેઓ જાતે નિર્ણય લેવા સક્ષમ છે,”- લવરોવ

તેણે ઈશારામાં અમેરિકાને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદે છે તો તે ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો પારસ્પરિક મામલો છે, આમાં કોઈ ત્રીજા દેશના અભિપ્રાયથી કોઈ ફરક નથી પડતો.

લવરોવ ભારતના વિદેશ પ્રધાન ડૉ. એસ.ને મળ્યા હતા. જયશંકરના તાજેતરના નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે તેમને સ્પષ્ટ વિચારશીલ અને પ્રભાવશાળી રાજદ્વારી ગણાવ્યા હતા. તેમણે જયશંકરના જવાબની પ્રશંસા કરી જેમાં તેમણે અમેરિકાને બેફામ જવાબ આપ્યો, “જો અમેરિકા અમને તેલ વેચવા માંગે છે, તો શરતો પર ચર્ચા થઈ શકે છે. પરંતુ અમે રશિયા પાસેથી શું ખરીદીએ છીએ તે અમારો વિષય છે.”

લવરોવે તેને “ખૂબ જ સંતુલિત અને ગૌરવપૂર્ણ જવાબ” ગણાવ્યો અને કહ્યું કે ભારતની જેમ તુર્કીએ પણ આત્મસન્માન સાથે કામ કર્યું. તેમણે ભારતની તુલના તુર્કી જેવા સ્વતંત્ર વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધરાવતા દેશ સાથે કરી હતી.

રશિયાએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ભારતને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી સભ્ય બનાવવાના પક્ષમાં છે. લવરોવે કહ્યું કે વર્તમાન વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન આજના યુગ સાથે મેળ ખાતું નથી, કારણ કે તે 80 વર્ષ જૂના માળખા પર આધારિત છે.

“આજનું વિશ્વ 1945 જેવું નથી. આજે એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના દેશો વૈશ્વિક મંચ પર સમાન પ્રતિનિધિત્વ ઈચ્છે છે અને આ એક ન્યાયી માંગ છે.” લવરોવ

તેમણે કાઉન્સિલમાં ભારત અને બ્રાઝિલ જેવા દેશોને કાયમી સભ્યપદ આપવાના વિચારનો પુનરોચ્ચાર કર્યો અને તેને સુરક્ષા પરિષદના લોકશાહીકરણ તરફ જરૂરી પગલું ગણાવ્યું.

લવરોવે કહ્યું કે ભારત અને રશિયા વચ્ચે નિયમિત સંચાર થાય છે અને બંને દેશો આગામી મહિનાઓમાં ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો અને બેઠકો માટે તૈયાર છે. તેણે જાહેર કર્યું:

તેમજ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ડિસેમ્બરમાં ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે, જેનો કાર્યક્રમ નક્કી કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ દર્શાવે છે કે બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક સંબંધોની ઊંડાઈ વધી રહી છે, પછી તે ઊર્જા, સંરક્ષણ, વેપાર અથવા ભૌગોલિક રાજકીય સ્તરે હોય.