રશિયા અને ભારત વચ્ચે પરંપરાગત મિત્રતા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના સંબંધો સદીઓ જૂના પાયા પર ઊભેલા છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચેની તાજેતરની ટેલિફોન વાતચીતને આ સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે એક નવો સીમાચિહ્ન માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ સંવાદ બંને દેશો વચ્ચે વધતી રાજદ્વારી અને આર્થિક સક્રિયતાનું પ્રતીક છે, જે વૈશ્વિક રાજકારણમાં બંને દેશોની વધતી ભૂમિકાને ફરીથી રેખાંકિત કરે છે.
પુતિને પીએમ મોદીની નીતિઓની પ્રશંસા કરી હતી
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિએ પોતાના દેશની કેબિનેટ સાથેની બેઠકમાં આ વાતનો ખુલાસો કરતા વડાપ્રધાન મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતની સિદ્ધિઓની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ નીતિ અપનાવીને ભારતે માત્ર રાજકીય ક્ષેત્રે જ નહીં પરંતુ આર્થિક વિકાસમાં પણ અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે. પુતિને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા હાલમાં વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે, જે વૈશ્વિક આર્થિક લેન્ડસ્કેપમાં તેની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે.
તેમણે કહ્યું કે, “વડાપ્રધાન મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતે માત્ર પોતાના દેશની આંતરિક સ્થિરતા જાળવી રાખી નથી પરંતુ આર્થિક રીતે પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, જેના કારણે તે વૈશ્વિક સ્તરે એક મહત્વપૂર્ણ ખેલાડી તરીકે ઉભરી આવ્યો છે.”
મોદી-પુતિન મંત્રણાનું રાજકીય મહત્વ
આ ટેલિફોન વાતચીત પીએમ મોદીના 75માં જન્મદિવસના અવસર પર રશિયન રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા અભિનંદન સંદેશ પછી થઈ હતી. આ દરમિયાન પુતિને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત કરવામાં મોદીના અંગત યોગદાનને પણ રેખાંકિત કર્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ વિસ્તૃત કરવાની દિશામાં કામ કરી રહ્યા છે.
પુતિને કહ્યું કે આ સહયોગ માત્ર બંને દેશોના હિતમાં નથી પરંતુ વૈશ્વિક સ્થિરતા અને શાંતિ માટે પણ જરૂરી છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે બંને દેશો વચ્ચે પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર સતત વાતચીત અને સહયોગ રહેશે.
ભારત-રશિયા સંબંધો: દાયકાઓ જૂનો વિશ્વાસ
રશિયા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો માત્ર રાજદ્વારી સ્તરે જ મજબૂત નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ, ઉર્જા, વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી સહિતના ઘણા ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક સહયોગ પણ છે. ભારતના પરમાણુ ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સથી લઈને રશિયન શસ્ત્ર પ્રણાલીની ખરીદી સુધી, આ ભાગીદારી બંને દેશોની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારત અને રશિયા વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગના ક્ષેત્રમાં વર્ષોથી સ્થિર સમજૂતીઓ થઈ છે, જેમાંથી S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની ખરીદી એ મુખ્ય ઉદાહરણ છે. આ સહયોગથી બંને દેશો વ્યૂહાત્મક રીતે મજબૂત થયા છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં મહત્વની વાતચીત
વડા પ્રધાન મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ પુતિન વચ્ચેની મંત્રણાના થોડા દિવસો પછી, ભારતીય વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના 80માં સત્ર દરમિયાન રશિયાના વિદેશ પ્રધાન સેર્ગેઈ લવરોવ સાથે મુલાકાત કરી. મંત્રણામાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો તેમજ યુક્રેન સંકટ અને મધ્ય પૂર્વમાં વર્તમાન વિવાદો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.
તેમની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, જયશંકરે મીટિંગને “સારી અને ઉપયોગી વાતચીત” તરીકે વર્ણવી હતી, જેમાં બંને પક્ષો વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષા માટે સહયોગ વધારવા સંમત થયા હતા. આ એ વાતનો સંકેત છે કે વિશ્વ રાજનીતિમાં ઘણા મુદ્દાઓ પર મતભેદો હોવા છતાં ભારત અને રશિયા તેમના સામાન્ય હિતોને જાળવી રાખવા માટે વાતચીતનો માર્ગ છોડી રહ્યા નથી.
આ પણ વાંચો- UNમાં ભારતે પાકિસ્તાનને હરાવ્યું, ધાર્યા કરતા વધારે અપમાન, જાણો 10 મુદ્દામાં શું કહ્યું?
