ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલ તણાવ ખૂબ જ ગંભીર બિંદુએ પહોંચી ગયો છે. એક તરફ શાંતિ મંત્રણાના પ્રયાસો ચાલુ છે તો બીજી તરફ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં સૈન્ય સંઘર્ષ તેજ બન્યો છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને યુ.એસ. પર દંભ અને વચનોથી દૂર રહેવાનો આરોપ મૂક્યો છે, વાટાઘાટોની નિષ્ફળતાના ત્રણ મુખ્ય કારણો તરીકે નાકાબંધી, ધમકીઓ અને પ્રતિબદ્ધતાના ઉલ્લંઘનને દોષી ઠેરવ્યો છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા અનિશ્ચિત યુદ્ધવિરામની ઘોષણા વચ્ચે ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ હુમલો કરીને ત્રણ જહાજોને કબજે કર્યા ત્યારે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ. અમેરિકા દ્વારા આ ક્ષેત્રમાં ઈરાની જહાજને જપ્ત કરવાના વિરોધમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, આમાંથી બે જહાજ ઈરાનના દરિયાકાંઠે વાળવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ત્રીજું ઈરાનના દરિયાકાંઠે ફસાયેલા છે.
આ સમગ્ર વિવાદમાં પાકિસ્તાન મુખ્ય વાટાઘાટકારની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. જો કે તણાવના કારણે ઈસ્લામાબાદમાં યોજાનારી શાંતિ મંત્રણા હાલ પુરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પાકિસ્તાનની વિનંતી પર જ યુદ્ધવિરામને આગળ વધાર્યો હતો અને તેમાં અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સની ભાગીદારીની પુષ્ટિ પણ કરી હતી. આમ છતાં ઈરાને વાટાઘાટોના ટેબલ પર આવવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ કડક સ્વરમાં કહ્યું, “ઈરાનના બંદરોને નાકાબંધી કરવી એ યુદ્ધની ઘોષણા છે. અમેરિકાની આ ક્રિયાઓ યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન છે અને ઈરાન સારી રીતે જાણે છે કે પોતાનો બચાવ કેવી રીતે કરવો.”
ઈરાનના આ હુમલાઓ અને અમેરિકા દ્વારા કરાયેલી કડક ઘેરાબંધીના કારણે બંને દેશો વચ્ચે ફરીથી યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાતી જોવા મળી રહી છે. આ માટે ત્રણ સંકેતો છે.
